Czas decyzji: produkcja jabłek bez pozostałości wchodzi w kluczową fazę
W sadach trwa obecnie jeden z najbardziej intensywnych okresów ochrony. Po zakończeniu kwitnienia rozpoczął się etap, w którym sadownicy muszą podejmować strategiczne decyzje dotyczące dalszego programu ochrony i kierunku produkcji owoców. W wielu gospodarstwach zapadła już decyzja, czy tegoroczne jabłka będą produkowane w standardzie „bez pozostałości”, czy też trafią do tradycyjnego obrotu.
Zainteresowanie produkcją jabłek bez pozostałości systematycznie rośnie. Coraz więcej odbiorców – szczególnie sieci handlowych oraz eksporterów – oczekuje owoców z minimalnym poziomem pozostałości środków ochrony roślin lub całkowicie wolnych od wykrywalnych substancji aktywnych. Dla sadowników oznacza to konieczność bardzo świadomego planowania zabiegów już od maja i czerwca.
Co oznacza „jabłko bez pozostałości”?
Produkcja jabłek bez pozostałości nie oznacza całkowitej rezygnacji z ochrony sadów. Oznacza natomiast takie prowadzenie programu ochrony, aby w momencie zbioru w owocach nie były wykrywane pozostałości substancji aktywnych lub ich poziom znajdował się poniżej progu oznaczalności laboratoryjnej.
Sad nadal wymaga ochrony przed parchem, mączniakiem, szkodnikami czy chorobami przechowalniczymi, jednak dobór preparatów i terminów zabiegów musi uwzględniać tempo rozkładu substancji aktywnych.
Dane zebrane przez naszą redakcję pokazują wyraźne różnice
Warto podkreślić, że na wszystkich środkach ochrony roślin zawsze określony jest okres karencji, czyli minimalny czas, jaki musi upłynąć od zastosowania produktu do zbioru lub wykorzystania plonu. W niniejszym opracowaniu koncentrujemy się jednak przede wszystkim na wskazaniu terminów stosowania preparatów pozwalających na uzyskanie braku wykrywalnych pozostałości substancji aktywnych w plonie. Dla lepszego porównania uwzględniono również oficjalne okresy karencji etykietowej poszczególnych preparatów.
UWAGA! Dla części produktów wymienionych w artykule zaznaczamy, że po upływie określonego czasu możliwe jest jeszcze wykrycie substancji aktywnej na poziomie poniżej 0,01 mg/kg. Należy jednak podkreślić, że w przypadku stężenia substancji aktywnej poniżej 0,01 mg/kg nie jest ona uwzględniana w bilansie wykrytych substancji aktywnych.
Według naszych zestawień preparat Delan (ditianon) ma etykietowy okres karencji wynoszący 35 dni, jednak osiągnięcie poziomu niewykrywalnych pozostałości wymaga ponad 130 dni.
Regalis Plus, zawierający proheksadion wapnia, posiada karencję 55 dni i podobny czas utrzymywania pozostałości.
Preparaty kaptanowe, których karencja wynosi zazwyczaj od 21 do 28 dni w zależności od formulacji, mogą pozostawiać wykrywalne pozostałości przez okres od około 75 do nawet 130 dni.
Mospilan 20 SP, oparty na acetamiprydzie, ma karencję etykietową wynoszącą 14 dni, jednak według naszych danych, aby wyprodukować jabłka zero pozostałości należy zachować karencję około 85 dni.
Luna Experience, zawierająca fluopyram i tebukonazol, posiada karencję 14 dni, natomiast wykrywalność pozostałości może utrzymywać się około 80 dni.
W przypadku Teppeki (flonikamid), którego karencja wynosi 21 dni, okres utrzymywania wykrywalnych pozostałości może dochodzić do około 100 dni.
Dane wskazują również grupę preparatów, które szybciej redukują poziom pozostałości i mogą być łatwiejsze do wykorzystania w strategii produkcji jabłek bez pozostałości.
Geoxe, zawierający fludioksonil, mimo bardzo krótkiej karencji wynoszącej 3 dni, może utrzymywać wykrywalne pozostałości około 55 dni.
Kendo (cyflufenamid) przy karencji 14 dni wykazuje pozostałości przez około 25 dni.
Score 250 EC, oparty na difenokonazolu, posiada karencję 14 dni, a orientacyjny czas utrzymywania pozostałości wynosi około 40 dni.
Sercadis, zawierający fluksapyroksad, ma karencję etykietową 35 dni, a według zgromadzonych danych wykrywalne pozostałości mogą utrzymywać się około 90 dni.
Topas 100 EC (penkonazol), przy karencji 14 dni, utrzymuje pozostałości około 21 dni.
Najkrótszy okres utrzymywania pozostałości wykazuje siarka, której karencja wynosi zwykle 5 dni lub nie jest wymagana, a pozostałości są wykrywalne przez około 7 dni.
Uwaga! Podane okresy karencji etykietowej są prawidłowe i zgodne z obowiązującym Programem Ochrony Roślin. Karencja w stosowaniu środków ochrony roślin oznacza minimalny okres, jaki musi upłynąć od wykonania zabiegu do zbioru owoców przeznaczonych do spożycia. Przedstawione przez nas dłuższe terminy odnoszą się wyłącznie do produkcji jabłek „zero pozostałości”, czyli sytuacji, w której celem jest uzyskanie owoców bez wykrywalnych pozostałości substancji aktywnych.
Szczególnie interesująco prezentują się preparaty biologiczne oraz rozwiązania mikrobiologiczne, które pozwalają ograniczać ryzyko wykrycia wielu substancji aktywnych podczas badań laboratoryjnych.
Produkcja bez pozostałości wymaga planowania całego sezonu
Eksperci podkreślają, że sukces nie zależy od jednego zabiegu wykonanego przed zbiorem, lecz od całej strategii ochrony prowadzonej od początku sezonu.
Jeszcze kilka lat temu produkcja „bez pozostałości” była traktowana jako ciekawostka. Dziś staje się jednym z głównych kierunków rozwoju nowoczesnego sadownictwa. Z obserwacji naszej redakcji wynika, że odbiorcy coraz częściej zwracają uwagę nie tylko na zgodność z normami MRL, ale również na liczbę wykrywanych substancji aktywnych w owocach.
Dlatego właśnie obecny moment sezonu może być kluczowy dla powodzenia całego programu produkcji. Decyzje podejmowane dziś będą miały bezpośredni wpływ na możliwości sprzedaży jabłek jesienią oraz na dostęp do najbardziej wymagających rynków.
