Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z postulatem, aby zmiany dotyczące płatności bezpośrednich, rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz ekologicznych były ogłaszane jeszcze przed zasiewami ozimin. Zdaniem samorządu rolniczego pozwoliłoby to producentom lepiej zaplanować strukturę zasiewów i uniknąć konieczności późniejszych korekt.
Resort rolnictwa odpowiada, że stara się wprowadzać zmiany z odpowiednim wyprzedzeniem, jednak proces ten jest skomplikowany i zależy nie tylko od decyzji krajowych, ale także od przepisów unijnych.
Zmiany wymagają zgody Brukseli
Ministerstwo przypomina, że w przypadku większych modyfikacji konieczne jest najpierw wprowadzenie zmian do Planu Strategicznego WPR 2023–2027. Wymaga to uzyskania pozytywnej opinii Komitetu Monitorującego, w którym zasiadają również przedstawiciele środowiska rolniczego, a następnie zatwierdzenia przez Komisję Europejską. Dopiero po zakończeniu tych procedur możliwe jest przygotowanie i przyjęcie krajowych przepisów.
Jak podkreśla resort, wiele zmian wynika z nowych regulacji unijnych, doświadczeń zdobytych podczas wdrażania poszczególnych działań lub postulatów zgłaszanych przez samych rolników.
Uproszczenia korzystne dla gospodarstw
Ministerstwo przypomina, że w ostatnich latach Unia Europejska przyjęła dwa pakiety uproszczeniowe dotyczące tzw. zielonej architektury WPR. Ich wdrożenie wymagało szybkich działań legislacyjnych w Polsce.
Jedną z najważniejszych zmian było odejście od obowiązku ugorowania 4 proc. gruntów ornych w ramach normy GAEC 8. W jego miejsce wprowadzono dobrowolny ekoschemat „Grunty wyłączone z produkcji”. Istotnym ułatwieniem było także zwolnienie gospodarstw o powierzchni do 10 ha użytków rolnych z części kontroli i sankcji związanych z warunkowością środowiskową.
Nowe wsparcie dla terenów podmokłych
W kampanii 2026 uruchomiono nową interwencję dotyczącą ochrony torfowisk i obszarów podmokłych użytkowanych rolniczo. Wprowadzono również dodatkową płatność za przestrzeganie wymogów normy GAEC 2.
Resort podkreśla, że prace nad tym rozwiązaniem rozpoczęły się już w 2025 roku. Informacje o planowanych zmianach były prezentowane podczas posiedzeń Komitetu Monitorującego, konferencji branżowych oraz konsultacji społecznych.
Dopłaty bezpośrednie bez większych zmian
Ministerstwo zaznacza, że podstawowe zasady przyznawania płatności bezpośrednich i ekoschematów w 2026 roku pozostały bez zmian. Wprowadzone modyfikacje dotyczyły głównie uproszczeń wynikających z unijnych przepisów oraz postulatów zgłaszanych przez organizacje rolnicze.
Również w rolnictwie ekologicznym większość zmian miała charakter deregulacyjny. Przykładem jest zniesienie obowiązku posiadania planu działalności ekologicznej, co miało ograniczyć biurokrację i ułatwić korzystanie ze wsparcia.
Zmiany w uprawach ogłoszono z rocznym wyprzedzeniem
Jedną z niewielu zmian mogących wpłynąć na decyzje produkcyjne było przeniesienie babki lancetowatej i soczewicy jadalnej do innych pakietów wsparcia, co wiązało się ze zmianą stawek płatności.
Ministerstwo zwraca jednak uwagę, że przepisy w tej sprawie zostały przyjęte już w marcu 2025 roku, natomiast zaczęły obowiązywać dopiero w kampanii 2026. Dzięki temu rolnicy mieli czas na dostosowanie planów produkcyjnych.
Gdzie szukać informacji?
Resort przypomina, że informacje o planowanych zmianach są publikowane na bieżąco na stronach Ministerstwa Rolnictwa i ARiMR. Przed każdą kampanią aktualizowane są broszury, instrukcje, odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania oraz materiały szkoleniowe dla doradców i rolników.
Dla kampanii 2026 uruchomiono również specjalną stronę informacyjną poświęconą płatnościom i zmianom w zasadach wsparcia.
Możliwość korekty wniosków
Ministerstwo przypomina także, że obowiązujące przepisy dają rolnikom możliwość poprawiania i wycofywania wniosków. Jeśli ARiMR wykryje nieprawidłowości podczas kontroli administracyjnej lub monitoringu obszarów, producent rolny może wprowadzić zmiany we wniosku nawet do 15 września bez negatywnych konsekwencji.
Według resortu rozwiązanie to ma ograniczać ryzyko związane z późniejszymi zmianami przepisów i ułatwiać korzystanie z dostępnych form wsparcia.
Źródło: odpowiedź MRiRW na wystąpienie Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych z 21 kwietnia 2026 r.
