W Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Kociszewie odbyło się spotkanie upowszechniające rezultaty europejskich projektów LivingSoiLL, ISLANDR i NBSOIL. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska naukowego, administracji publicznej, doradztwa rolniczego oraz producenci owoców, którzy wspólnie dyskutowali o wyzwaniach związanych z ochroną i poprawą zdrowia gleb w sadach i innych uprawach trwałych.
Spotkanie rozpoczęło się o godzinie 12.00 od powitania uczestników przez prof. Józefa Chojnickiego z SGGW, lidera polskiego Living Lab w rejonie Grójca. Następnie zaprezentowano projekty realizowane w ramach Europejskiej Misji Glebowej (Mission Soil).
W pierwszej części prof. Chojnicki przedstawił założenia i postępy projektu LivingSoiLL, natomiast dr Grzegorz Siebielec z IUNG-PIB omówił cele i działania projektów ISLANDR oraz NBSOIL, koncentrujących się na wykorzystaniu rozwiązań opartych na przyrodzie oraz poprawie jakości i odporności gleb.
Najważniejszym punktem programu był panel dyskusyjny zatytułowany „Zdrowie gleb w trwałych uprawach rolniczych – koncepcja a rzeczywistość”. Moderowany przez Jerzego Jonczaka panel zgromadził przedstawicieli nauki, administracji rządowej i samorządowej, doradców rolniczych oraz sadowników. Rozmawiano o praktycznych możliwościach wdrażania nowoczesnych metod poprawy żyzności gleb, ograniczania degradacji oraz zwiększania odporności sadów na skutki zmian klimatu.
Ostatnią część wydarzenia stanowiła otwarta dyskusja, podczas której uczestnicy wymieniali doświadczenia oraz wskazywali najważniejsze potrzeby producentów owoców w zakresie wdrażania innowacyjnych technologii gospodarowania glebą.
Czym jest projekt LivingSoiLL?
LivingSoiLL (Healthy Soil to Permanent Crops Living Labs) to finansowany z programu Horyzont Europa projekt, którego celem jest poprawa zdrowia gleb w uprawach trwałych – przede wszystkim w sadach, winnicach, gajach oliwnych i plantacjach orzechów. Projekt realizowany jest w latach 2024–2028 przez międzynarodowe konsorcjum partnerów z sześciu krajów europejskich. Jego zadaniem jest stworzenie pięciu tzw. Living Labs, czyli „żywych laboratoriów”, w których naukowcy, rolnicy i doradcy wspólnie opracowują oraz testują rozwiązania odpowiadające na lokalne problemy związane z degradacją gleby.
Polskim Living Lab jest Grójec Living Lab, koordynowany przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Region grójecki – największy w Europie obszar produkcji jabłek – został wybrany ze względu na znaczenie sadownictwa oraz występujące problemy związane z ubytkiem materii organicznej, pogarszającą się strukturą gleby, erozją oraz skutkami suszy. W ramach projektu sadownicy wspólnie z naukowcami wybierają gospodarstwa demonstracyjne, monitorują stan gleby i testują rozwiązania poprawiające jej żyzność, bioróżnorodność oraz odporność na zmiany klimatu.
Jak podkreślają organizatorzy, powodzenie projektu zależy od ścisłej współpracy naukowców z praktykami. Dzięki temu opracowywane rozwiązania mają odpowiadać rzeczywistym potrzebom gospodarstw sadowniczych i być łatwe do wdrożenia w codziennej praktyce. Rezultaty projektu mają w przyszłości stanowić podstawę rekomendacji dla producentów owoców w całej Europie.
Spotkanie w Kociszewie było okazją nie tylko do zaprezentowania dotychczasowych działań europejskich projektów, ale również do wymiany doświadczeń pomiędzy naukowcami i sadownikami. Organizatorzy podkreślali, że zdrowa gleba jest jednym z najważniejszych elementów zapewniających trwałość produkcji sadowniczej, wysoką jakość owoców oraz odporność gospodarstw na coraz częstsze zjawiska klimatyczne.
Działanie zostało sfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu LivingSoiLL (OC-2025-LIVINGSOILL), umowa grantowa nr 101157502. Poglądy i opinie wyrażone w tym materiale są wyłącznie opiniami autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Unii Europejskiej, Europejskiej Agencji ds. Badań Naukowych (REA) ani projektu LivingSoiLL.
