Sadownicy i inni producenci rolni, którzy mają problemy z regulowaniem zobowiązań związanych z prowadzeniem gospodarstwa, mogą ubiegać się o preferencyjną pożyczkę z ARiMR. Maksymalna kwota wsparcia wynosi 3 mln zł, a oprocentowanie pożyczki wynosi 2 proc. w skali roku. Nabór wniosków w ramach linii NP4 trwa do 2 listopada 2026 r. Kto może otrzymać pieniądze i jakie warunki trzeba spełnić?
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadzi nabór wniosków o udzielenie oprocentowanej pożyczki na sfinansowanie nieuregulowanych zobowiązań cywilnoprawnych producentów rolnych. Program NP4 ma pomóc gospodarstwom, które z powodu strat w produkcji, spadku cen płodów rolnych lub wzrostu kosztów ponoszą problemy finansowe i nie są w stanie terminowo regulować swoich należności.
Z tej formy pomocy mogą skorzystać również sadownicy. Nie wystarczy jednak samo posiadanie zaległych faktur czy innych zobowiązań. ARiMR określiła konkretne kryteria, które musi spełnić wnioskodawca.
Kto może ubiegać się o pożyczkę NP4?
O pomoc mogą wystąpić producenci rolni, którzy prowadzą działalność rolniczą od co najmniej trzech lat i mają nadany numer identyfikacyjny w ewidencji producentów ARiMR.
Dodatkowo muszą spełnić co najmniej jeden z trzech warunków.
1. Szkody w uprawach rolnych przekraczające 30 proc.
Pierwsza możliwość dotyczy gospodarstw, w których w roku składania wniosku lub roku poprzednim wystąpiły szkody w uprawach spowodowane niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.
Chodzi między innymi o grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę.
W przypadku tych zdarzeń szkody muszą zostać oszacowane przez odpowiednią komisję i przekraczać 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie.
Podobny próg obowiązuje w przypadku suszy, przy czym wysokość strat ustalana jest za pomocą publicznej aplikacji.
Dla sadowników szczególnie istotna może być możliwość ubiegania się o pożyczkę po wystąpieniu strat spowodowanych przymrozkami wiosennymi lub gradem.
2. Straty spowodowane chorobami zwierząt
Druga przesłanka dotyczy gospodarstw, w których w roku złożenia wniosku lub roku poprzednim wystąpiły szkody w siedzibie stada w związku z chorobami zwierząt. Producent musi przy tym przestrzegać zakazów i nakazów wynikających z przepisów o zdrowiu zwierząt.
3. Spadek cen produktów rolnych lub wzrost kosztów produkcji
Trzecia możliwość jest szczególnie interesująca dla producentów owoców, którzy niekoniecznie ponieśli szkody pogodowe, ale w ostatnim czasie odnotowali pogorszenie sytuacji ekonomicznej gospodarstwa.
O pożyczkę mogą ubiegać się rolnicy, którzy w roku poprzedzającym złożenie wniosku ponieśli straty finansowe spowodowane spadkiem cen sprzedawanych produktów rolnych w porównaniu ze średnią ceną z ostatnich trzech lat albo wzrostem kosztów produkcji względem średnich kosztów z tego samego okresu.
W tym przypadku konieczne jest prowadzenie rachunkowości rolniczej. Producent musi przedstawić dane pozwalające porównać ceny i koszty oraz wykazać poniesione straty. Wśród wymaganych dokumentów znajdują się m.in. faktury sprzedaży produktów rolnych lub faktury dotyczące zakupów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
W przypadku wniosków składanych w 2026 r. chodzi o straty poniesione w 2025 r.
Jakie zobowiązania można sfinansować?
Pożyczka NP4 służy do uregulowania nieopłaconych zobowiązań cywilnoprawnych, które powstały w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.
Istotne są dwa warunki. Zobowiązania muszą zostać zaciągnięte nie później niż trzy miesiące przed dniem złożenia wniosku i być wymagalne. Finansowaniem mogą zostać objęte również zobowiązania jeszcze niewymagalne, jeżeli wynikają z tego samego stosunku prawnego.
Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające wysokość zadłużenia oraz aktualne zaświadczenia o wysokości zobowiązań, z podziałem na pozostały do spłaty kapitał i odsetki.
Ile wynosi pożyczka i jakie jest oprocentowanie?
Maksymalna kwota pożyczki wynosi 3 mln zł. Nie może jednak przekraczać wartości zobowiązań objętych finansowaniem. Przy ustalaniu tej kwoty nie uwzględnia się odsetek od zadłużenia.
Pożyczka jest oprocentowana na poziomie 2 proc. w skali roku i może zostać udzielona na okres nieprzekraczający 15 lat.
Pomoc ma charakter de minimis w rolnictwie. Oznacza to, że przy jej przyznawaniu ARiMR sprawdza dostępny limit tej pomocy. Jeżeli indywidualny limit producenta został już wykorzystany, pożyczka podlega spłacie na warunkach rynkowych.
Z tego instrumentu można skorzystać nie częściej niż raz na 15 lat.
Kto nie otrzyma wsparcia?
ARiMR wskazuje również sytuacje, w których pożyczka nie może zostać udzielona.
O wsparcie nie może ubiegać się producent, wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne lub restrukturyzacyjne, ogłoszono upadłość albo prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Wykluczeni są również rolnicy spełniający ustawowe kryteria do wszczęcia postępowania upadłościowego.
Przeszkodą są także zaległości w płatnościach na rzecz ARiMR, w tym niespłacone pożyczki udzielone przez Agencję.
Wsparciem nie można również finansować określonych zobowiązań wynikających z umów zawartych między osobami blisko spokrewnionymi oraz między osobami fizycznymi a powiązanymi z nimi spółkami prawa handlowego. Ograniczenie obejmuje także niektóre umowy między spółkami powiązanymi tymi samymi wspólnikami, akcjonariuszami lub członkami organów.
Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Wniosek powinien zawierać dokumentację pozwalającą potwierdzić zarówno wysokość zadłużenia, jak i spełnienie warunków otrzymania pomocy.
Do wymaganych załączników należą przede wszystkim:
- dokumenty potwierdzające kwotę zobowiązań oraz zaświadczenia o aktualnym zadłużeniu z podziałem na kapitał i odsetki;
- dokumenty potwierdzające wystąpienie szkód w uprawach, szkód związanych z chorobami zwierząt lub strat finansowych, zależnie od podstawy ubiegania się o pomoc;
- dokumenty i oświadczenia dotyczące otrzymanej pomocy de minimis;
- oświadczenie o braku zaległości wobec ARiMR;
- oświadczenia dotyczące sytuacji finansowej i prawnej wnioskodawcy;
- zgodę małżonka na zawarcie umowy pożyczki, jeżeli jest wymagana;
- zgody współwłaścicieli gospodarstwa, jeżeli dotyczy.
W przypadku pożyczek przekraczających 800 tys. zł wymagane są dodatkowe zabezpieczenia. Oprócz weksla in blanco i notarialnego oświadczenia o poddaniu się egzekucji producent musi ustanowić na rzecz Agencji hipotekę, docelowo na pierwszym miejscu. Jej wysokość nie może być niższa niż 130 proc. sumy kwoty pożyczki i odsetek za cały okres spłaty. Konieczna jest również cesja wierzytelności z ubezpieczenia nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie.
Gdzie i do kiedy składać wnioski?
Wnioski należy składać do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego.
Dokumenty można przekazać:
- bezpośrednio w kancelarii biura powiatowego;
- za pośrednictwem operatora pocztowego;
- poprzez publiczną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE) na adres do doręczeń elektronicznych właściwego biura.
Wnioski są rozpatrywane według kolejności złożenia kompletnych dokumentów.
Nabór formalnie kończy się 31 października 2026 r. Ponieważ termin ten przypada w sobotę, ARiMR przyjmuje wnioski jeszcze w poniedziałek, 2 listopada 2026 r.
Sadownicy, którzy mają nieuregulowane zobowiązania związane z prowadzeniem gospodarstwa, powinni sprawdzić, czy spełniają warunki programu NP4. Szczególnie istotne jest ustalenie, czy poniesione straty pogodowe lub pogorszenie wyniku finansowego gospodarstwa kwalifikują się do uzyskania pomocy oraz czy dostępna dokumentacja potwierdza wysokość zadłużenia.
Szczegółowe informacje, formularz wniosku oraz instrukcja jego wypełniania dostępne są na stronie ARiMR:
https://www.gov.pl/web/arimr/pozyczka-na-sfinansowanie-nieuregulowanych-zobowiazan-cywilnoprawnych-producenta-rolnego-nabor-2026
Źródła wykorzystane do przygotowania artykułu: oficjalna informacja ARiMR – nabór pożyczek NP4 w 2026 r. oraz instrukcja wypełniania wniosku. Szczególnie istotne są kryteria kwalifikacji, dokumentowanie strat i zasady pomocy de minimis. Portal Gov.pl +2
