Tegoroczna wiosna postawiła przed sadownikami wyjątkowo trudne wyzwania. Długotrwałe ochłodzenie oraz przymrozki w okresie kwitnienia sprawiły, że skuteczna ochrona sadów przed szkodnikami stała się znacznie bardziej skomplikowana niż w poprzednich latach. Opóźnione zabiegi mogą skutkować zwiększoną presją owocnicy jabłkowej oraz mszyc.
Chłodna aura spowolniła rozwój wegetacji, a wielu producentów miało zaledwie kilka dni na wykonanie niezbędnych oprysków. W licznych gospodarstwach decyzje o rozpoczęciu zwalczania kluczowych szkodników były odkładane, co w praktyce oznaczało konieczność wykonywania zabiegów w niesprzyjających warunkach pogodowych lub już po rozpoczęciu kwitnienia.
Największe zagrożenie dla wczesnych odmian
Obecnie kończy się kwitnienie odmian charakteryzujących się wcześniejszym terminem kwitnienia, takich jak Idared czy Ligol. To właśnie teraz przypada optymalny moment na ograniczenie populacji owocnicy jabłkowej, która szczególnie upodobała sobie wcześnie kwitnące odmiany.
Sygnałem do rozpoczęcia ochrony są odłowy około 20 błonkówek na pułapkę lepową w czasie kwitnienia oraz uszkodzenia zawiązków obserwowane w poprzednim sezonie. Przy okazji zabiegów przeciw owocnicy wielu sadowników decyduje się również na jednoczesne zwalczanie mszyc, których presja w tym roku może być wyjątkowo wysoka.
Owocnica jabłkowa
Owocnica jabłkowa to błonkówka o długości 6–7 mm, żerująca na jabłoniach. Dorosły owad ma żółte ciało zakończone piłkowanym pokładełkiem. Jaja są szklistobiałe, o charakterystycznym nerkowatym kształcie. Larwy mają barwę białą lub kremową oraz brązową głowę, natomiast poczwarki są białawe i widoczne są na nich zarysy rozwijających się części ciała owada.
Larwy zimują w ziemnych kokonach, znajdujących się w glebie na głębokości 8–24 cm. Przepoczwarczenie następuje w kwietniu, a wylot dorosłych owadów przypada na początek kwitnienia jabłoni. Samice odżywiają się pyłkiem, po czym składają jaja. Siedząc na działkach kielicha, wykonują piłkowanym pokładełkiem podłużne nacięcia, przez które umieszczają jedno jajo wewnątrz kwiatu. Jedna samica może złożyć nawet około 100 jaj.
Larwy wylęgają się pod koniec kwitnienia jabłoni i początkowo żerują pod skórką zawiązków, tworząc charakterystyczne miny. Następnie wgryzają się do tego samego lub kolejnego zawiązka. Okres żerowania trwa około miesiąca. Po jego zakończeniu larwy opadają wraz z uszkodzonymi zawiązkami i zagrzebują się w wierzchniej warstwie gleby. W ciągu roku rozwija się jedno pokolenie owocnicy jabłkowej, jednak larwy mogą pozostawać w diapauzie w glebie nawet przez dwa lata.
Szkodliwość
Larwy uszkadzają zawiązki owoców, tworząc na ich powierzchni wąskie, skorkowaciałe i opasujące smugi, które są dobrze widoczne na dojrzewających jabłkach. Starsze larwy wgryzają się do wnętrza zawiązków, niszcząc gniazdo nasienne. Z otworów wydrążonych przez larwy wydostają się brunatne odchody. Uszkodzone owoce przedwcześnie opadają podczas tzw. świętojańskiego opadu zawiązków. Jedna larwa może uszkodzić nawet pięć zawiązków. Owocnica jabłkowa szczególnie licznie występuje w starych, niechronionych sadach.
