Podczas targów Targów Sadownictwa i Warzywnictwa jednym z najczęściej komentowanych tematów były kierunki nowych nasadzeń. Jak podkreśla Ryszard Nowakowski, wiceprezes Stowarzyszenia Polskich Szkółkarzy oraz właściciel szkółki Arno, rynek wchodzi w fazę wyraźnej specjalizacji.
Jabłka: Gala wciąż numerem jeden
„Jeżeli mówimy o targach TSW i zainteresowaniu odmianami, to niezmiennie cały czas królują Gale.”
Zdaniem Ryszarda Nowakowskiego, dominacja Gali jest bezdyskusyjna, ale zmienia się jej charakter.
„Dzisiaj nie chodzi już o klasyczną Galę paskowaną. Rynek oczekuje Gali ciemnej – albo rozmytej, albo z bardzo ciemnym paskiem. Im ciemniejsza, tym lepiej.”
To właśnie takie klony Gali przyciągały największe zainteresowanie zarówno wśród klientów krajowych, jak i zagranicznych.
„Te Gale cieszą się niezmiennie największym zainteresowaniem klientów, niezależnie czy mówimy o Polsce, czy o eksporcie.”
Sprawdzone odmiany deserowe
Oprócz Gali nadal dobrze radzą sobie tradycyjne odmiany handlowe.
„Po Galach cały czas bardzo mocno trzyma się Red Delicious – zwłaszcza King Roat, który Stowarzyszenie Polskich Szkółkarzy wypromowało i który jest dziś numerem jeden w tej grupie.”
W dalszej kolejności wymieniane są:
„Golden Delicious Ranger, Ligol Red, Idared, Idaredest, Jonagold Prince, Arnika, a także czerwona Pinova. To jest taka podstawowa lista odmian deserowych, które mają rynek zbytu.”
Starsze odmiany pozostają w obiegu, ale głównie lokalnie.
„Alwa czy Lobo – one dalej funkcjonują, ale to już raczej rynki regionalne, nie masowe.”
Nowy kierunek: odmiany sokowe
Dużym zaskoczeniem była skala zainteresowania jabłkami przemysłowymi o wysokich walorach smakowych. W pierwszym dniu targów bardzo wyraźnie było widać ogromne zainteresowanie odmianami sokowymi. Szczególnie wyróżniała się odmiana Chopin.
„Prezentowaliśmy soki i chipsy z Chopina. Klienci byli zachwyceni smakiem i aromatem. To jest zupełnie inna jakość produktu.”
Silną grupą zainteresowaną byli odbiorcy z zagranicy.
„Zwłaszcza klienci z Ukrainy byli pod wrażeniem jakości i aromatu soku z Chopin.”
Grusze: mniej euforii, więcej realizmu
Rynek grusz w ostatnich latach się uspokoił.
„Ten wielki bum na grusze, który był dwa–trzy lata temu, dziś się ustabilizował. Zainteresowanie jest, ale na normalnym, zdrowym poziomie.” – mówi Nowakowski.
Problemem okazały się choroby bakteryjne.
„W zeszłym roku w wielu sadach swoje zrobiła Pseudomonas. To niektórych producentów mocno odstraszyło.”
Mimo to grusza wciąż ma przyszłość.
„Ci, którzy potrafią sobie poradzić z bakteriami i mają dobre warunki, będą dalej produkować gruszki. Zapotrzebowanie na nie ciągle rośnie.”
Wiśnia: największy fenomen rynku
Największym zaskoczeniem była jednak wiśnia. Jak mówi Ryszard Nowakowski:
„Wiśnia w 2025 roku przebiła wszystko. To był absolutny numer jeden.”
Powodem był zbieg kilku czynników. Po przymrozkach dostępność drzewek była bardzo ograniczona. W wielu szkółkach wydajność spadła do 30–40 procent. Jednocześnie pojawiła się bardzo atrakcyjna cena dla producentów.
„Cena zaczynała się od 9 zł za kilogram, co wywołało ogromne zainteresowanie nowymi nasadzeniami.”
Plantacje pod kombajn – nowa rzeczywistość
Nowym trendem są profesjonalne plantacje wiśniowe.
„Nie mówimy już o pojedynczych drzewkach dosadzanych w sadzie. Dziś zakłada się całe plantacje projektowane pod zbiór mechaniczny.”
Najczęściej wybieraną odmianą pozostaje Łutówka.
„Cena ręcznego zbioru jest zbyt wysoka, dlatego przyszłość wiśni to konkretne kwatery pod kombajn.”
Co zdecyduje o przyszłości?
Zdaniem Nowakowskiego wszystko zależy od przetwórstwa.
„Jeżeli zakłady ustawią dobrą cenę, to wiśnia będzie się dalej bardzo dynamicznie rozwijać.”
Podsumowanie branżowe
Jak wynika z obserwacji targów TSW, rok 2026 w sadownictwie będzie należał do: jakości w jabłkach, specjalizacji w gruszach i mechanizacji w wiśniach.
„Nie wystarczy już tylko sadzić. Trzeba wiedzieć, dla kogo, po co i w jakim systemie produkujemy” – tym zdaniem kończy wypowiedź, Ryszard Nowakowski.
