Ponad 3 tys. ton pustych opakowań po środkach ochrony roślin zebrano w Polsce w 2025 roku. System PSOR osiągnął 85 proc. poziomu zbiórki, czyli o 10 punktów procentowych więcej niż wynosi europejski cel branżowy. Około 70 proc. opakowań wprowadzonych na rynek poddano recyklingowi. Wyniki pokazują, że zorganizowany odbiór opakowań może skutecznie funkcjonować również w gospodarstwach rolnych i sadowniczych.
Ponad 3 tys. ton opakowań zebranych w ciągu roku
Polski System Zbiórki Opakowań PSOR zakończył 2025 rok z najlepszym wynikiem w swojej historii. W ramach programu odebrano ponad 3 tys. ton opakowań po środkach ochrony roślin. Osiągnięty poziom zbiórki wyniósł 85 proc., natomiast wskaźnik recyklingu sięgnął około 70 proc. w stosunku do masy opakowań wprowadzonych na rynek.
Od momentu uruchomienia systemu zebrano już łącznie ponad 37 tys. ton odpadów.
Dane przedstawiono 17 listopada podczas briefingu prasowego Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin (PSOR) w Warszawie. Spotkanie poświęcono zarówno wynikom zbiórki, jak i przyszłości systemów zagospodarowania opakowań w związku z planowanymi zmianami przepisów dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP).
Rolnik oddaje opakowania w miejscu zakupu
System PSOR działa w Polsce od 2004 roku, a więc nieprzerwanie od 22 lat. Jego funkcjonowanie opiera się na współpracy producentów środków ochrony roślin, dystrybutorów oraz ich użytkowników.
Obecnie sieć obejmuje około 4 tys. punktów zbiórki na terenie całego kraju. Rolnicy, w tym sadownicy, mogą przez cały rok oddawać w nich puste opakowania po wykorzystanych preparatach. Korzystanie z systemu jest bezpłatne zarówno dla użytkowników środków ochrony roślin, jak i sprzedawców.
Z punktu widzenia gospodarstwa sadowniczego istotna jest przede wszystkim dostępność punktów odbioru i możliwość zwrotu opakowań w miejscu, w którym kupowane są preparaty. Dzięki temu nie trzeba organizować osobnego transportu odpadów do wyspecjalizowanych instalacji.
Małgorzata Bojańczyk, dyrektor generalna PSOR, wskazała, że wieloletnia współpraca producentów, dystrybutorów i użytkowników pozwoliła stworzyć rozwiązanie odpowiadające potrzebom polskiego rolnictwa. Jej zdaniem dotychczasowe wyniki pokazują, że odpowiedzialność producentów może przynosić konkretne korzyści środowiskowe i gospodarcze. W obliczu przygotowywanych zmian prawnych nie ma potrzeby rezygnowania z rozwiązań, które już sprawdzają się w praktyce.
Polska przekracza europejski poziom zbiórki
Europejska branża ochrony roślin wyznaczyła na 2025 rok cel zakładający zebranie 75 proc. opakowań po środkach ochrony roślin. Drugim założeniem było uruchomienie systemów zbiórki w państwach Unii Europejskiej, w których wcześniej takie rozwiązania nie funkcjonowały.
Polska osiągnęła wynik 85 proc., przekraczając założony poziom o 10 punktów procentowych. Jest to rezultat plasujący nasz kraj powyżej średniej europejskiej.
Podczas spotkania w Warszawie Steven Byrde, ekspert zajmujący się gospodarką odpadami i systemami zbiórki opakowań w Europie, reprezentujący CropLife Europe, zwrócił uwagę na znaczenie współpracy z dystrybutorami. Jego zdaniem dużą przewagą polskiego modelu jest organizowanie odbioru bezpośrednio w punktach sprzedaży. Takie rozwiązanie nie zostało wdrożone we wszystkich krajach UE, dlatego polskie doświadczenia mogą być przydatne dla innych państw.
Według przedstawionych informacji w 2026 roku systemy zbiórki opakowań po środkach ochrony roślin działają już w 24 z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej. Skuteczność poszczególnych rozwiązań zależy jednak od dostępności infrastruktury, organizacji odbioru oraz zaangażowania uczestników rynku.
Zmiany przepisów nie powinny komplikować sprawdzonych rozwiązań
Jednym z głównych tematów poruszanych podczas briefingu była rozszerzona odpowiedzialność producenta. W Polsce trwają dyskusje nad nowymi zasadami gospodarowania opakowaniami, które mogą wpłynąć również na funkcjonowanie dotychczasowych systemów branżowych.
PSOR zwraca uwagę, że nowe regulacje powinny uwzględniać doświadczenia już działających rozwiązań. Organizacja opowiada się za takim wdrażaniem unijnych przepisów, które nie będzie prowadziło do niepotrzebnego zwiększania krajowych obowiązków administracyjnych.
W tym kontekście przywołano również zapowiedzi Komisji Europejskiej dotyczące przeciwdziałania tzw. gold-platingowi, czyli nakładaniu przez państwa członkowskie dodatkowych wymogów ponad te, które wynikają z prawa unijnego. Zapowiadany Pact Against Gold-Plating ma służyć większej przejrzystości takich obowiązków oraz ułatwić ich przegląd i eliminowanie zbędnych regulacji.
Zdaniem przedstawicieli PSOR nowe przepisy powinny umożliwiać dalsze funkcjonowanie skutecznych systemów, zamiast wymuszać budowanie ich od początku.
System PSOR ważny również dla sadowników
Właściwe postępowanie z opakowaniami po środkach ochrony roślin ma szczególne znaczenie w gospodarstwach intensywnie wykorzystujących preparaty do ochrony upraw. Dotyczy to również sadownictwa, gdzie w ciągu sezonu stosuje się wiele różnych środków ochrony roślin.
System PSOR prowadzi działania informacyjne i edukacyjne, które mają przypominać użytkownikom o prawidłowym postępowaniu z pustymi opakowaniami. Obejmują one kampanie społeczne, szkolenia, poradniki oraz współpracę z organizacjami branżowymi.
Podczas briefingu stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiła Małgorzata Flaszka, dyrektor Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin. Zwróciła uwagę, że skuteczna zbiórka opakowań jest ważnym elementem odpowiedzialnego rolnictwa, a dostępność sprawdzonych rozwiązań pozwala chronić środowisko bez tworzenia dodatkowych barier dla produkcji rolnej.
Ministerstwo podkreśliło również znaczenie współpracy producentów, dystrybutorów i samych rolników. Bezpośredni dostęp do miejsc zwrotu opakowań ułatwia gospodarstwom realizowanie obowiązków związanych z ochroną środowiska.
Rolnicy chcą zachowania prostego systemu
Z perspektywy producentów rolnych obecny model ma jedną istotną zaletę: jest łatwy w obsłudze i nie generuje kosztów po stronie rolnika.
Nina Dobrzyńska, dyrektor Federacji Gospodarki Żywnościowej RP, reprezentująca podczas spotkania środowisko producentów rolnych, pozytywnie oceniła funkcjonowanie Systemu PSOR. Zwróciła uwagę, że rolnik może oddać puste opakowania w sklepie, w którym wcześniej kupił środek ochrony roślin. Takie rozwiązanie jest proste i dobrze znane użytkownikom.
Przedstawicielka Federacji podkreśliła, że zamiast zmieniać sprawdzony model, należałoby przede wszystkim ułatwiać rolnikom codzienną pracę i pozwolić im koncentrować się na prowadzeniu gospodarstw oraz zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego.
22 lata działania i ponad 37 tys. ton zebranych odpadów
Wyniki za 2025 rok pokazują skalę funkcjonowania Systemu PSOR. Ponad 3 tys. ton zebranych opakowań w ciągu jednego roku, 85-procentowy poziom zbiórki i około 70-procentowy poziom recyklingu to dane potwierdzające znaczenie wieloletniej współpracy całej branży.
Dla sadowników istotne jest, aby niezależnie od przyszłych zmian regulacyjnych zachowana została dostępność bezpłatnych punktów odbioru oraz możliwość zwracania opakowań w ramach dotychczasowej sieci. To rozwiązanie, które przez lata wpisało się w praktykę prowadzenia gospodarstw i pozwala w prosty sposób realizować obowiązki związane z bezpiecznym zagospodarowaniem odpadów.
Więcej informacji o zasadach działania systemu i punktach zbiórki można znaleźć na stronie: www.systempsor.pl.



