Karol Nawrocki zawetował ustawę przewidującą podwyższenie VAT do 23 proc. na wybrane napoje bezalkoholowe zawierające sok owocowy. W uzasadnieniu swojej decyzji zwrócił uwagę na możliwe konsekwencje dla polskiego rolnictwa i sadownictwa. Jak wskazał, do produkcji tych napojów wykorzystuje się około 30 tys. ton polskich jabłek rocznie. Prezydent podkreślił, że wyższy podatek mógłby ograniczyć popyt na krajowe owoce, a jego skutki odczuliby sadownicy i plantatorzy.
Weto, które ma znaczenie dla polskiego sadownictwa
18 listopada 2026 roku prezydent Karol Nawrocki poinformował o zawetowaniu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług (VAT). Przepisy przygotowane przez rząd zakładały podwyższenie podatku z dotychczasowych stawek 5 i 8 proc. do 23 proc. na określone napoje bezalkoholowe zawierające co najmniej 20 proc. soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego.
Zmiana miała wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Według szacunków przedstawionych w procesie legislacyjnym miała przynieść budżetowi państwa ponad 1,3 mld zł dodatkowych wpływów.
Choć na pierwszy rzut oka była to zmiana dotycząca przede wszystkim branży napojowej, jej konsekwencje mogły sięgnąć znacznie dalej – również do polskich gospodarstw sadowniczych.
30 tysięcy ton jabłek zagrożonych mniejszym popytem?
W swoim wystąpieniu Karol Nawrocki wyraźnie odniósł się do sytuacji producentów owoców. Jak przekazał, otrzymał wiele opinii od organizacji reprezentujących rolników i sadowników, które zwracały uwagę na możliwe skutki planowanej podwyżki VAT.
Prezydent przypomniał, że niższa stawka podatku sprzyja wykorzystywaniu naturalnych soków w określonych napojach. Do ich produkcji przeznacza się około 30 tys. ton polskich jabłek oraz tysiące ton innych owoców.
Zdaniem Nawrockiego podwyższenie VAT mogłoby doprowadzić do ograniczenia sprzedaży tych produktów. W takiej sytuacji producenci napojów mogliby zdecydować się na zmianę receptur, co oznaczałoby mniejsze zapotrzebowanie na naturalne soki i wykorzystywane do ich produkcji polskie owoce.
Prezydent zwrócił uwagę, że ostateczne konsekwencje takiej zmiany ponieśliby sadownicy i plantatorzy. Mniejszy odbiór jabłek przez przemysł przetwórczy oznaczałby bowiem dodatkowe zagrożenie dla rynku owoców.
W tej sprawie Karol Nawrocki opowiedział się po stronie sadowników, wskazując na znaczenie krajowego surowca dla przemysłu spożywczego i ryzyko osłabienia jego wykorzystania.
Prezydent wskazuje na brak konsekwencji w polityce podatkowej
W uzasadnieniu weta Nawrocki przedstawił również zastrzeżenia dotyczące samego uzasadnienia podwyżki.
Rząd argumentował zmianę między innymi względami zdrowotnymi. Prezydent zauważył jednak, że w ustawie nie znalazły się gwarancje, że dodatkowe wpływy z wyższego VAT zostaną bezpośrednio przeznaczone na finansowanie Narodowego Funduszu Zdrowia, szpitali czy profilaktyki zdrowotnej.
Zwrócił też uwagę na brak spójności działań podatkowych. Z jednej strony planowano zwiększenie akcyzy na napoje alkoholowe, z drugiej zaś podwyższenie VAT na niektóre napoje bezalkoholowe, które mogą stanowić alternatywę dla produktów alkoholowych.
Prezydent przypomniał przy tym, że wcześniej zawetował podwyżkę akcyzy na alkohol, a po wprowadzeniu odpowiednich gwarancji dotyczących przeznaczenia dodatkowych pieniędzy na ochronę zdrowia podpisał poprawione przepisy.
W przypadku VAT na napoje bezalkoholowe podobnego rozwiązania zabrakło.
Weto oznacza utrzymanie dotychczasowych stawek
Karol Nawrocki uzasadnił swoją decyzję trzema głównymi kwestiami: możliwymi skutkami gospodarczymi podwyżki, wątpliwościami dotyczącymi jej celu oraz brakiem gwarancji przeznaczenia dodatkowych wpływów na ochronę zdrowia.
W konsekwencji odmówił podpisania ustawy podwyższającej VAT na napoje. Zablokowana nowelizacja nie wprowadzi więc planowanej od 1 stycznia 2027 roku zmiany stawek w obecnym kształcie. Pozostają dotychczasowe stawki 5 proc. w obrocie handlowym i 8 proc. w gastronomii dla objętych nią kategorii napojów.
Warto przy tym zaznaczyć, że sprawa nie dotyczyła bezpośredniej podwyżki VAT na świeże jabłka. Chodziło o wybrane napoje zawierające sok, a więc o rynek, który ma znaczenie dla odbioru i zagospodarowania polskich owoców.
Sadownicy i krajowe owoce w centrum decyzji
Wystąpienie prezydenta pokazuje, że w ocenie skutków zmian podatkowych trzeba brać pod uwagę również ich wpływ na producentów surowców rolnych. W przypadku omawianej ustawy nie chodziło wyłącznie o wysokość wpływów do budżetu, ale także o potencjalne konsekwencje dla rynku owoców.
Około 30 tys. ton jabłek wykorzystywanych rocznie do produkcji określonych napojów to znacząca ilość krajowego surowca, którego odbiór jest powiązany z kondycją przemysłu przetwórczego.
Prezydent wprost wskazał, że nie zgadza się na rozwiązania podatkowe, które mogą osłabiać popyt na polskie owoce, a jednocześnie nie gwarantują odpowiedniego wykorzystania dodatkowych pieniędzy.
Dla środowiska sadowniczego istotne jest więc nie tylko samo weto, ale również dostrzeżenie związku między polityką podatkową państwa a sytuacją producentów jabłek. W tym przypadku głos organizacji rolniczych i sadowniczych znalazł odzwierciedlenie w argumentacji prezydenta, a planowana podwyżka VAT została zablokowana.
Źródła wykorzystane do przygotowania artykułu:
-
Oficjalne oświadczenie Prezydenta RP Karola Nawrockiego z 18 listopada 2026 r. – Kancelaria Prezydenta RP.
-
Druk sejmowy nr 3135 – zakres planowanych zmian w VAT.



