Nadkoronowe, pasmowe czy podkoronowe? Metody ochrony sadu przed mrozem

by kobieta

Ochrona sadu przed przymrozkami. Jakie systemy pomagają zabezpieczyć plon?

Wiosenne przymrozki to jedno z największych zagrożeń w produkcji sadowniczej. Spadek temperatury w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców może doprowadzić do poważnych uszkodzeń kwiatów, pąków i młodych zawiązków, a w konsekwencji do znacznego ograniczenia plonów. Jedną z metod ochrony sadów jest zraszanie przeciwprzymrozkowe. W zależności od warunków gospodarstwa, dostępności wody i charakterystyki uprawy można zastosować systemy nadkoronowe, pasmowe lub podkoronowe.

Zraszanie nadkoronowe – pełna ochrona koron drzew

Zraszanie nadkoronowe pełnoobrotowe należy do najskuteczniejszych metod ochrony przed przymrozkami. Polega na systematycznym dostarczaniu wody bezpośrednio na korony drzew. Podczas zamarzania woda oddaje ciepło przemiany fazowej, które ogranicza spadek temperatury chronionych części roślin. Dzięki temu pąki i kwiaty mogą utrzymywać temperaturę w pobliżu 0°C, nawet gdy temperatura powietrza spada poniżej zera.

Warunkiem skuteczności tej metody jest ciągłość zraszania. Powstająca na roślinach warstwa lodu musi pozostawać mokra. Przerwanie dostarczania wody podczas trwania przymrozku może przynieść poważne szkody, ponieważ suchy lód zaczyna odbierać energię cieplną z pąków. Istotne są również odpowiednia wydajność źródła wody, właściwe ciśnienie oraz równomierne pokrycie całej powierzchni sadu.

Wśród dostępnych rozwiązań znajdują się zraszacze K-16, NaanDan 233B i 233B PC oraz VYR-33 i VYR-33P. Poszczególne modele różnią się konstrukcją, wymaganym ciśnieniem i sposobem rozprowadzania wody. Przykładowo NaanDan 233B PC wyposażony jest w mechanizm sektorowy, który pozwala ograniczyć kąt zraszania, co jest przydatne na skrajnych rzędach. Z kolei VYR-33P wykonany z tworzywa sztucznego z elementami mosiężnymi może pracować przy ciśnieniu około 2,5 bara. W przypadku zraszacza K-16 istotną zaletą jest możliwość pracy przy ciśnieniu już od około 1,5 bara.

Zraszanie pasmowe – ochrona przy mniejszym zużyciu wody

Alternatywą dla pełnego zraszania nadkoronowego są systemy pasmowe. Ich działanie polega na dostarczaniu wody bezpośrednio na określony pas obejmujący korony drzew, z pominięciem międzyrzędzi. Dzięki temu można ograniczyć zużycie wody, a jednocześnie zapewnić ochronę roślin. Pozostawienie suchych międzyrzędzi ułatwia również wykonywanie zabiegów agrotechnicznych po zakończeniu pracy instalacji.

Przykładem takiego rozwiązania jest Pulsar + StripNet X firmy Netafim. System występuje w dwóch wariantach: o szerokości zraszania 120 cm i wydajności około 30 l/h oraz o szerokości 70 cm i wydajności około 12 l/h. Zastosowana kompensacja ciśnienia pozwala utrzymać równomierność pracy także przy długich ciągach instalacji i nierównym ukształtowaniu terenu.

Innym rozwiązaniem jest Flipper marki NaanDan, przeznaczony do upraw rzędowych. Szerokość zraszanego pasa wynosi od 60 do 90 cm, a wydajność, zależnie od konfiguracji, 25, 35 lub 43 l/h. Rozstaw urządzeń może wynosić odpowiednio 5, 7 lub 9 m. System pozwala dopasować parametry pracy do szerokości koron i układu sadu. W odróżnieniu od Pulsar + StripNet X nie posiada jednak kompensacji ciśnienia, dlatego szczególnie ważne jest prawidłowe zaprojektowanie instalacji.

Zraszanie podkoronowe – rozwiązanie dla określonych warunków

Inną metodą jest zraszanie podkoronowe, polegające na dostarczaniu wody pod koronę drzew, bez bezpośredniego zraszania pąków i kwiatów. Woda zwiększa wilgotność w sadzie, a podczas zamarzania oddaje ciepło do otoczenia. Rozwiązanie to jest stosowane między innymi w uprawie czereśni i moreli.

Metoda ma jednak ograniczoną skuteczność w porównaniu ze zraszaniem nadkoronowym. Według przedstawionych materiałów jej efektywność szacowana jest do około -2,5°C. Może być także wykorzystywana jako podstawowy system nawadniania, szczególnie w uprawach o szerokim i płytkim systemie korzeniowym.

O skuteczności decyduje przygotowanie instalacji

Niezależnie od wybranej technologii skuteczna ochrona wymaga odpowiedniego przygotowania. Źródło wody musi zapewniać wystarczający przepływ i pojemność pozwalającą na nieprzerwaną pracę podczas długotrwałego przymrozku. Konieczna jest również kontrola zraszaczy, filtrów i przewodów oraz zapewnienie równomiernego rozkładu wody na całej chronionej powierzchni.

System powinien zostać uruchomiony przed wystąpieniem przymrozku. W przypadku zraszania nadkoronowego nie wolno przerywać jego pracy, dopóki utrzymuje się zagrożenie. Odpowiedni dobór urządzeń, prawidłowy projekt hydrauliczny i niezawodność instalacji decydują o tym, czy zastosowana metoda rzeczywiście ochroni sad przed stratami.

Zostaw komentarz

Może Cię również zainteresować

Kobieta w sadzie
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.