To był jeden z najbardziej wymagających sezonów dla polskiego rolnictwa od wielu lat. Wiosenne przymrozki zniszczyły sady i plantacje, gradobicia oraz nawalne deszcze pogłębiły straty, a producenci zmagali się z wysokimi kosztami produkcji. W odpowiedzi Ministerstwo Rolnictwa uruchomiło pomoc wartą setki milionów złotych, przygotowało kilkanaście nowych ustaw i zapowiedziało kolejne programy wsparcia. Co te zmiany oznaczają dla sadowników i rolników?
Trudny sezon wymusił szybką reakcję
Rok 2025 zapisał się w pamięci producentów owoców jako sezon wyjątkowo trudny. W wielu regionach Polski przymrozki pojawiły się w najgorszym możliwym momencie – podczas kwitnienia sadów. Straty odnotowali producenci jabłek, gruszek, wiśni, czereśni oraz owoców jagodowych. Później sytuację pogorszyły gradobicia, wichury i intensywne opady.
Resort rolnictwa zdecydował o uruchomieniu szerokiego pakietu pomocy. Na wsparcie dla sadowników, ogrodników i rolników poszkodowanych przez wiosenne przymrozki przeznaczono 200 mln zł. Dodatkowe 480 mln zł trafiło do gospodarstw dotkniętych innymi anomaliami pogodowymi, a 65 mln zł otrzymali producenci z terenów Żuław, którzy ucierpieli wskutek podtopień.
Dla wielu gospodarstw była to pomoc pozwalająca utrzymać płynność finansową przed rozpoczęciem kolejnego sezonu.
Rekordowy rok pod względem zmian w przepisach
Minister Stefan Krajewski podczas konferencji podsumowującej pierwszy rok swojej pracy podkreślał, że za liczbami stoją konkretne rozwiązania dla rolników.
W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy przygotowano 17 ustaw, kolejne 9 projektów znajduje się w Sejmie, a resort wydał 128 rozporządzeń regulujących funkcjonowanie sektora rolnego.
Najważniejszym celem zmian było uproszczenie przepisów oraz ograniczenie biurokracji, z którą od lat zmagają się producenci rolni.
Drony coraz bliżej sadów
Jedną z najbardziej oczekiwanych zmian są uproszczone zasady stosowania dronów w ochronie roślin.
Precyzyjne wykonywanie zabiegów staje się standardem w nowoczesnym sadownictwie. Drony pozwalają ograniczać zużycie środków ochrony roślin, wykonywać zabiegi szybciej oraz docierać do miejsc trudno dostępnych dla tradycyjnego sprzętu.
Nowe przepisy mają ułatwić wykorzystywanie tej technologii w praktyce.
Mniej formalności w KRUS
Resort zdecydował się również uprościć procedury związane z orzecznictwem lekarskim.
Rolnicy nie zawsze będą musieli osobiście stawiać się przed komisjami KRUS. W wielu przypadkach decyzje będą mogły zapadać na podstawie dokumentacji medycznej, a osoby mające problemy z poruszaniem się będą mogły zostać przebadane w miejscu zamieszkania.
Fundusz Ochrony Rolnictwa z ważnymi zmianami
Istotne zmiany dotyczą także Funduszu Ochrony Rolnictwa.
Po raz pierwszy wprowadzono drugi nabór wniosków odbywający się latem. Dzięki temu producenci mają otrzymywać należne środki jeszcze przed końcem roku, co poprawi płynność finansową gospodarstw.
Jednocześnie aż sześciokrotnie zwiększono maksymalny limit wsparcia dla grup producentów rolnych – z 50 tys. do 300 tys. euro.
Kredyty na 1 procent i łatwiejsze ubezpieczenia
Końcówka ubiegłego roku przyniosła również rekordowe zainteresowanie preferencyjnymi kredytami inwestycyjnymi.
Rolnicy podpisali prawie 14,5 tysiąca umów o łącznej wartości około 3 miliardów złotych, korzystając z oprocentowania wynoszącego zaledwie 1 procent.
Ministerstwo zapowiada również uproszczenie systemu ubezpieczeń upraw oraz rozszerzenie katalogu roślin objętych dopłatami do polis.
Dla sadowników może to oznaczać łatwiejszy dostęp do ochrony ubezpieczeniowej w kolejnych sezonach.
Eksport pozostaje kluczem do stabilizacji rynku
Jednym z najważniejszych tematów ostatnich miesięcy była umowa handlowa UE–Mercosur.
Resort przekonuje jednak, że pierwsze miesiące obowiązywania porozumienia nie przyniosły gwałtownego wzrostu importu produktów rolno-spożywczych do Polski.
Znacznie większy nacisk położono na rozwój eksportu. Polska żywność trafia dziś na kolejne rynki Azji i Bliskiego Wschodu, między innymi do Japonii, Chin, Korei Południowej, Indii, Wietnamu czy Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
Dla producentów owoców oznacza to szansę na większą dywersyfikację sprzedaży i ograniczenie zależności od rynku krajowego.
Miliony inwestowane w nowoczesne gospodarstwa
Znaczne środki nadal płyną do gospodarstw z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Krajowego Planu Odbudowy.
Efekty tych inwestycji są już widoczne:
- ponad 63 tysiące zmodernizowanych gospodarstw,
- 9,5 tysiąca beneficjentów programu Rolnictwo 4.0,
- wymiana dachów z azbestu w około 47 tysiącach gospodarstw,
- ponad 10,4 mld zł wartości inwestycji realizowanych przez resort w ramach KPO.
Nowoczesne technologie, automatyzacja i cyfryzacja gospodarstw stają się jednym z filarów rozwoju polskiego rolnictwa.
Co czeka sadowników i rolników?
Ministerstwo zapowiada, że to dopiero początek zmian.
W planach znajdują się:
- zwiększenie zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze do 2 zł za litr,
- dopłaty do nawozów sięgające 500 zł na hektar,
- pół miliarda złotych wsparcia dla producentów trzody chlewnej,
- nowe dopłaty do zakupu loszek hodowlanych,
- program „Strażacka Tarcza Wschód”, który ma poprawić bezpieczeństwo mieszkańców terenów wiejskich.
Przed sadownikami kolejny wymagający sezon
Choć skala pomocy finansowej jest znacząca, producenci owoców zgodnie podkreślają, że największym wyzwaniem pozostają coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe oraz rosnące koszty produkcji.
Dlatego coraz większego znaczenia nabierają inwestycje w nowoczesne technologie, systemy ochrony upraw, precyzyjne rolnictwo i rozwój eksportu.
Najbliższe miesiące pokażą, czy zapowiedziane przez resort rozwiązania przełożą się na realną poprawę sytuacji ekonomicznej gospodarstw. Jedno nie ulega jednak wątpliwości – zarówno sadownictwo, jak i całe polskie rolnictwo stoją dziś przed okresem intensywnych zmian, które będą miały wpływ na funkcjonowanie sektora przez wiele kolejnych lat.