Świadczenie pieniężne dla osób, które pełniły funkcję sołtysa, stanowi formę docenienia ich pracy na rzecz lokalnych społeczności. W związku z pytaniami o wysokość tego wsparcia istotne jest, kiedy może dojść do jego zmiany i na jakich zasadach będzie ono wypłacane.
Funkcja sołtysa wiąże się z odpowiedzialnością za sprawy mieszkańców, współpracą z samorządem oraz reprezentowaniem lokalnej społeczności. Osoby, które przez lata pełniły tę funkcję, mogą po spełnieniu określonych warunków ubiegać się o specjalne świadczenie pieniężne, potocznie nazywane sołtysowym.
Jeśli pełniłeś/aś funkcję sołtysa możesz ubiegać się o świadczenie pieniężne z tego tytułu, zwane dalej świadczeniem.
Komu przysługuje świadczenie?
Świadczenie przyznamy osobie, która spełni łącznie następujące warunki:
- pełniła funkcję sołtysa przez co najmniej 7 lat;
- osiągnęła wiek:
a) w przypadku kobiety – 60 lat,
b) w przypadku mężczyzny – 65 lat.
Świadczenie nie przysługuje osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.
Jaka jest wysokość świadczenia?
Od 1 marca 2025 r. świadczenie przysługuje w kwocie 354,86 zł miesięcznie. Kwota ta podlega corocznej waloryzacji.
Co zrobić, aby uzyskać prawo do świadczenia?
Jeśli chcesz uzyskać prawo do świadczenia – złóż wniosek dostępny pod linkiem Formularze i wnioski – świadczenia
Wniosek możesz złożyć w każdej jednostce organizacyjnej KRUS (tj. oddziale regionalnym lub placówce terenowej):
- osobiście,
- za pośrednictwem przedsiębiorcy uprawnionego do wykonywania działalności pocztowej w obrocie krajowym lub zagranicznym,
- przez elektroniczną skrzynkę podawczą KRUS-ePUAP,
- w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, czy też podpisem zaufanym.
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest jedyną instytucją, która przyznaje i wypłaca takie świadczenie (również osobom uprawnionym do emerytury lub renty z ZUS, lub z innych organów emerytalno-rentowych).
Czy do wniosku należy dołączyć jakieś dokumenty?
Do wniosku o przyznanie świadczenia dołącz:
- zaświadczenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego dla sołectwa, w którym pełniłaś/eś funkcję sołtysa, potwierdzające okres pełnienia tej funkcji lub postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia wraz z oświadczeniem własnym i pisemnymi oświadczeniami co najmniej 3 osób zamieszkujących w Twoim sołectwie, potwierdzającymi okres pełnienia tej funkcji;
- oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.
Druki oświadczeń dostępne są pod linkiem Formularze i wnioski – świadczenia
UWAGA!
Osoby, które ubiegały się o świadczenie na podstawie przepisów obowiązujących przed 16 września 2024 r. i otrzymały decyzję odmawiającą prawa do tego świadczenia z powodu braku wymaganego okresu pełnienia funkcji sołtysa lub pełnienia tej funkcji na podstawie przepisów obowiązujących przed ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – mogą ponownie wystąpić z wnioskiem o świadczenie bez konieczności załączania dodatkowych dokumentów (tj. oświadczenia o niekaralności, zaświadczenia/postanowienia wójta/burmistrza/prezydenta miasta, oświadczeń świadków), o ile dokumenty te zostały złożone przy wcześniejszym wniosku.
Czy w zaświadczeniu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) powinien być podany dokładny okres pełnienia funkcji sołtysa?
Świadczenie przysługuje osobie, która pełniła funkcję sołtysa nie krócej niż przez 7 lat i dlatego z zaświadczenia wójta/burmistrza/prezydenta miasta powinno wynikać w jakim okresie pełniona była ta funkcja – z podaniem dokładnych dat rozpoczęcia i zakończenia okresu (dzień, miesiąc, rok).
Jeśli podanie takich dat nie jest możliwe z uwagi na brak dokumentów, przyjmiemy zaświadczenie z okresem rozpoczynającym i kończącym się miesiącami i latami, bądź tylko latami i w razie potrzeby wystąpimy o dookreślenie tych dat w oświadczeniu własnym oraz oświadczeniach świadków.
Od kiedy przysługuje świadczenie?
Prawo do świadczenia przysługuje od dnia spełnienia warunków wymaganych do jego przyznania, nie wcześniej niż od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o to świadczenie.
W jakim terminie Kasa wyda decyzję w sprawie świadczenia?
Przyznanie prawa do świadczenia lub jego odmowa następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej nie później niż w terminie 60 dni od złożenia wniosku.
Czy od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia można odwołać się do sądu?
Od decyzji odmawiającej i od decyzji przyznającej prawo do świadczenia można wnieść:
- wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa KRUS lub
- skargę do sądu.
Zarówno wniosek, jaki i skargę należy złożyć do jednostki organizacyjnej KRUS, najlepiej tej, która wydała decyzję lub najbliższej – na zasadach szczegółowo określonych w pouczeniu decyzji.
Czy ze świadczenia potrącana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczka na podatek dochodowy?
Ze świadczenia nie jest potrącana zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych ani składka na powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Niemniej świadczenie to podlega opodatkowaniu i w związku z tym po zakończeniu roku podatkowego należy wykazać ten dochód w zeznaniu rocznym i rozliczyć podatek dochodowy za dany rok.
Czy przyznanie świadczenia spowoduje zmniejszenie wysokości świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji?
Świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie ma wpływu na wysokość świadczenia uzupełniającego wypłacanego osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji.
