Pomoc po przymrozkach 2026. Sadownicy wyłączeni z dopłat do hektara. Na jakie wsparcie mogą liczyć?
Nawet 3000 zł na hektar przewidziano dla gospodarstw poszkodowanych przez niekorzystne zjawiska pogodowe. Nowe przepisy zostały już przyjęte, ale nie wszyscy producenci będą mogli skorzystać z tego mechanizmu. Powierzchnie upraw drzew i krzewów owocowych wyłączono z pomocy po przymrozkach, a dla poszkodowanych sadowników pozostaje osobna ścieżka wsparcia, o którą Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej.
Pomoc do 3000 zł/ha. Co wynika z nowych przepisów?
Rada Ministrów przyjęła 13 października rozporządzenie zmieniające zasady udzielania pomocy przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Akt prawny opublikowano w Dzienniku Ustaw 14 października 2026 r. Wprowadzono w nim m.in. wsparcie dla gospodarstw, które poniosły straty w uprawach wskutek wiosennych przymrozków, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu.
O przyznaniu pomocy decydować będą rozmiary szkód potwierdzone przez komisję szacującą straty. Warunkiem jest przekroczenie 30 proc. średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie. Program przewiduje trzy poziomy wsparcia, uzależnione od procentowej utraty plonu na uszkodzonych powierzchniach.
Nie oznacza to jednak, że z dopłat skorzystają wszyscy producenci, których uprawy ucierpiały wiosną. W rozporządzeniu określono również powierzchnie wyłączone z tego instrumentu pomocy.
Jakie stawki przewidziano za straty w uprawach?
Wysokość wsparcia ma być obliczana na podstawie powierzchni, na której wystąpiły szkody, oraz stawki przypisanej do poziomu strat.
- 3000 zł/ha – gdy utrata plonu wyniosła co najmniej 70 proc. wskutek przymrozków wiosennych, deszczu nawalnego lub huraganu.
- 2000 zł/ha – przy stracie wynoszącej od 50 proc. do mniej niż 70 proc. plonu, spowodowanej przymrozkami, gradem, deszczem nawalnym lub huraganem.
- 1000 zł/ha – gdy straty wyniosły od 30 proc. do mniej niż 50 proc. plonu w wyniku tych samych zjawisk pogodowych.
Warto zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy poszczególnymi progami. Najwyższa stawka nie obejmuje szkód wywołanych gradem. Takie straty mogą natomiast kwalifikować się do pomocy w dwóch niższych przedziałach.
Na realizację tego mechanizmu przewidziano 660 mln zł. Jeżeli łączna wartość wnioskowanej pomocy przekroczy dostępny budżet, zastosowany zostanie współczynnik korygujący, a wypłaty zostaną odpowiednio zmniejszone.
Dlaczego sady nie zostały objęte tym wsparciem?
Najważniejsze ograniczenie dla branży sadowniczej zapisano bezpośrednio w rozporządzeniu. Pomoc w wysokości 1000, 2000 lub 3000 zł na hektar nie przysługuje do powierzchni upraw drzew i krzewów owocowych.
Oznacza to, że sadownicy, którzy odnotowali wiosną poważne szkody mrozowe w jabłoniach, gruszach, wiśniach czy czereśniach, nie otrzymają rekompensaty za te powierzchnie w ramach opisanego programu. Wyłączenie obejmuje również powierzchnie upraw krzewów owocowych.
Dla tej grupy producentów przewidziano odrębną ścieżkę, związaną z wnioskiem o nadzwyczajną pomoc z budżetu Unii Europejskiej. Ministerstwo Rolnictwa poinformowało 7 maja, że dzień wcześniej Stefan Krajewski skierował do Komisji Europejskiej wniosek dotyczący wsparcia producentów owoców poszkodowanych przez kwietniowe przymrozki.
Była to osobna inicjatywa, niezależna od krajowej pomocy wypłacanej według stawek za hektar. Na podstawie dostępnych komunikatów resortu nie można jeszcze wskazać ostatecznych stawek ani terminu naboru w ramach odrębnego programu dla sadowników.
Osobne wsparcie po czerwcowych upałach
Inne zasady dotyczą gospodarstw, których uprawy ucierpiały wskutek wysokich temperatur pod koniec czerwca. Rozporządzenie obejmuje szkody spowodowane temperaturą wynoszącą co najmniej 37°C w dniach 27–29 czerwca 2026 r.
Warunkiem jest położenie upraw na obszarach wskazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB oraz potwierdzenie wystąpienia szkód przez właściwego wojewodę.
W tym przypadku przewidziano:
- 1000 zł/ha m.in. dla upraw malin, jeżyn, porzeczek, borówek, truskawek, agrestu i innych wymienionych w przepisach gatunków owoców;
- 300 zł/ha dla wskazanych upraw warzywnych, w tym cebuli, ogórków, pomidorów, selera, fasoli i grochu.
Nie jest to jednak rekompensata za wiosenne przymrozki. Pomoc dotyczy konkretnych upraw i szkód powstałych w wyniku ekstremalnych temperatur w ściśle określonym terminie. Nie można zatem utożsamiać tych dwóch instrumentów.
Źródła:
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 13 października 2026 r. – Dziennik Ustaw, poz. 1327
- Ministerstwo Rolnictwa: zasady i terminy pomocy dla rolników
- Ministerstwo Rolnictwa: wniosek do Komisji Europejskiej o pomoc dla sadowników
