Postęp hodowlany w sadownictwie koncentruje się dziś na łączeniu wysokiej jakości owoców z odpornością na choroby i dobrą przydatnością przechowalniczą. Odpowiedzią na te potrzeby jest nowa odmiana jabłoni ‘Lira’, która stanowi interesującą propozycję zarówno dla sadów towarowych, jak i dla upraw amatorskich.
Pochodzenie i status rejestrowy
Odmiana ‘Lira’ (rodowód: ‘Ligolina’ × ‘Rajka’, numer hodowlany J-2010-24) została wyhodowana w Zakładzie Hodowli Roślin Ogrodniczych Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy w Skierniewicach. Zgłoszono ją do krajowego rejestru odmian oraz księgi ochrony wyłącznego prawa prowadzonej przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej.
Charakterystyka morfologiczna
Drzewa odmiany ‘Lira’ rosną słabo do średnio silnie, tworząc rozgałęzioną i rozłożystą koronę, co sprzyja dobremu doświetleniu owoców. Owoce są duże do bardzo dużych, stożkowate, o wyjątkowo wyrównanym i szlachetnym kształcie. Skórka w całości pokryta jest jasnoczerwonym rumieńcem, co znacząco podnosi atrakcyjność handlową.
Miąższ ma barwę kremową, jest soczysty, chrupki i bardzo smaczny, dzięki czemu odmiana spełnia wymagania rynku owoców deserowych.
Właściwości użytkowe i agrotechniczne
‘Lira’ wcześnie wchodzi w okres owocowania. Dojrzałość zbiorczą owoce osiągają w drugiej połowie września, natomiast dojrzałość konsumpcyjną – w połowie listopada przy przechowywaniu w zwykłej chłodni. Bardzo dobrą cechą odmiany są jej wysokie walory przechowalnicze:
- w zwykłej chłodni owoce zachowują jakość do końca marca,
- w chłodni z kontrolowaną atmosferą (KA) – nawet do końca czerwca.
Odmiana wykazuje odporność na parcha jabłoni oraz niską podatność na mączniaka jabłoni, co pozwala ograniczyć liczbę zabiegów ochrony chemicznej. Dotychczas nie obserwowano również uszkodzeń drzew spowodowanych niskimi temperaturami zimowymi. ‘Lira’ dobrze zrasta się ze wszystkimi typami podkładek wegetatywnych zalecanych do uprawy jabłoni w Polsce.
Innowacyjność i znaczenie gospodarcze
Dzięki połączeniu odporności na choroby, wysokiej jakości owoców oraz bardzo dobrej zdolności przechowalniczej, ‘Lira’ stanowi wartościowy element nowoczesnych nasadzeń. Odmiana jest przydatna do uprawy towarowej w systemach tradycyjnych i integrowanych, a także do ogrodów przydomowych. Jej wdrożenie może przyczynić się do poprawy opłacalności produkcji oraz ograniczenia presji środowiskowej związanej z ochroną roślin.
Odbiorcy oferty wdrożeniowej
Oferta skierowana jest do gospodarstw sadowniczych i szkółkarskich, ośrodków doradztwa rolniczego oraz działkowców poszukujących nowoczesnej i niezawodnej odmiany deserowej.
Autorzy i twórcy odmiany
Autorami oferty wdrożeniowej są pracownicy Zakładu Hodowli Roślin Ogrodniczych. Twórcami odmiany są:
- dr Mariusz Lewandowski,
- Krzysztof Strojny,
- prof. dr hab. Edward Żurawicz.
Oferta została przygotowana w 2025 roku w ramach projektu realizowanego na rzecz rozwoju hodowli jabłoni o jednolitej barwie skórki, regularnym owocowaniu i odporności na parcha.
