Założenie nowoczesnego sadu wymaga dziś dużych nakładów finansowych. Sam zakup drzewek może kosztować od 30 do 80 tys. zł na hektar, a do tego dochodzą wydatki na konstrukcję, palikowanie i nawadnianie. Jak wynika z materiału wyemitowanego 13 listopada w programie Agrobiznes TVP, podstawowy koszt założenia nowego sadu wynosi około 100–150 tys. zł za hektar. W przypadku bardziej zaawansowanych inwestycji kwota może przekroczyć 200 tys. zł.
Ile drzewek sadzi się na hektar? Nawet 3500 sztuk
Współczesne sady znacząco różnią się od nasadzeń sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat. Dawniej drzewa sadzono w większych rozstawach, przez co na jednym hektarze znajdowało się ich zdecydowanie mniej. Obecnie coraz częściej stawia się na nowoczesne, intensywne nasadzenia, które pozwalają efektywniej wykorzystać powierzchnię gospodarstwa.
Jak podano w materiale Agrobiznesu TVP, średnio na jednym hektarze potrzeba około 3500 drzewek. To oznacza, że sam zakup materiału szkółkarskiego stanowi bardzo poważną część całej inwestycji.
Koszt drzewek na hektar szacowany jest na 30–80 tys. zł. Ostateczna kwota zależy między innymi od wybranej odmiany, podkładki oraz jakości materiału nasadzeniowego.
W przypadku jabłoni w tym sezonie dużym zainteresowaniem cieszą się odmiany z grupy Gala, w tym jej różne sporty. Sadownicy muszą jednak pamiętać, że wybór odmiany powinien uwzględniać zarówno warunki uprawy, jak i możliwości sprzedaży owoców.
Ile kosztuje założenie sadu na hektar? Drzewka to dopiero początek
Zakup 3500 drzewek nie oznacza jeszcze, że sad jest gotowy do produkcji. Nowoczesne nasadzenia wymagają odpowiedniej konstrukcji podtrzymującej drzewa i umożliwiającej właściwe prowadzenie koron.
Słupy, druty i paliki to kolejny poważny wydatek. Jak wynika z informacji przedstawionych w TVP, wykonanie takiej konstrukcji może kosztować od 30 do 60 tys. zł na hektar.
Do tego dochodzi system nawadniania. Współczesne sadownictwo coraz częściej opiera się na kontrolowanym dostarczaniu wody do roślin, dlatego instalacja nawadniająca staje się standardowym elementem nowych inwestycji. Jej koszt oszacowano na 10–30 tys. zł na hektar.
W praktyce oznacza to, że sadownik musi przygotować budżet na kilka podstawowych elementów:
- Drzewka: 30–80 tys. zł/ha.
- Konstrukcja, słupy, druty i paliki: 30–60 tys. zł/ha.
- System nawadniania: 10–30 tys. zł/ha.
Podane kwoty są szacunkowe. Rzeczywisty koszt zależy od przyjętej technologii, wyposażenia sadu i zakresu wykonanych prac.
Nowy sad zamiast starego. Kiedy wymiana nasadzeń jest konieczna?
Wymiana sadu często staje się koniecznością, gdy drzewa przestają zapewniać odpowiednią wydajność i jakość owoców. Jak przypomniano w materiale Agrobiznesu TVP, produkcyjna żywotność sadu jabłoniowego lub gruszowego wynosi przeciętnie około 20 lat.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy sad po dwóch dekadach trzeba zlikwidować. Wiele zależy od kondycji drzew, odmiany, warunków uprawy i osiąganych wyników produkcyjnych.
Problemem bywają stare rozstawy, niewielka liczba drzew na hektarze, choroby kory i drewna, a także pogarszająca się jakość owoców. Znaczenie ma również opłacalność sprzedaży. Nawet dobrze utrzymane drzewa mogą przestać przynosić satysfakcjonujące dochody, jeśli uprawiana odmiana traci zainteresowanie odbiorców.
Taką decyzję podjął również brat Grzegorza Budyty, którego gospodarstwo pokazano w materiale TVP. Usunięto tam starą kwaterę gruszową. Drzewa były przestarzałe, częściowo spróchniałe, a ich rozstawa nie pozwalała uzyskać wysokiej wydajności z hektara.
Dodatkowym problemem były choroby rakowe i nierównomierna jakość owoców. Zamiast utrzymywać mało rentowną kwaterę, zdecydowano się na całkowitą wymianę nasadzeń.
Karczowanie sadu i przygotowanie pola generują kolejne koszty
Przed posadzeniem nowych drzewek konieczne jest odpowiednie przygotowanie stanowiska. W przypadku pola, na którym wcześniej rosły drzewa owocowe, prace są bardziej skomplikowane niż przy zakładaniu sadu na nowym terenie.
Trzeba usunąć stare drzewa, wykarczować pnie i pozbyć się pozostałości systemów korzeniowych. Problemem są przede wszystkim grubsze karpy i gałęzie, których nie zawsze można łatwo zagospodarować.
Pnie i grubsze konary mogą zostać wykorzystane jako opał. Gałęzie i karpy można natomiast przeznaczyć na biomasę, jednak wymaga to odpowiedniego przetworzenia. Takie usługi wykonują wyspecjalizowane firmy.
Przy ponownym sadzeniu na tym samym stanowisku znaczenie ma również problem chorób replantacyjnych, określanych potocznie jako zmęczenie gleby. Dlatego przed założeniem nowej kwatery trzeba odpowiednio przygotować podłoże i przemyśleć dobór odmiany oraz podkładki.
Sad za 150 tys. zł czy inwestycja premium za ponad 200 tys. zł?
Według szacunków przedstawionych w Agrobiznesie TVP podstawowy koszt założenia nowoczesnego sadu wynosi około 100–150 tys. zł na hektar.
To jednak nie musi być górna granica wydatków. Sadownicy, którzy decydują się na bardziej zaawansowaną technologię, muszą liczyć się ze znacznie większym budżetem.
Nowoczesny sad w standardzie premium może przekroczyć 200 tys. zł na hektar. W takiej inwestycji uwzględnia się między innymi pełną konstrukcję przeciwgradową, system fertygacji oraz wysokiej jakości materiał szkółkarski.
Różnica pomiędzy podstawowym nasadzeniem a inwestycją premium jest więc znacząca. Ostateczny budżet zależy od tego, jak bardzo gospodarstwo chce zabezpieczyć produkcję i jakie rozwiązania technologiczne zamierza zastosować.
Czy wymiana starego sadu na nowy się opłaca?
Decyzja o likwidacji wieloletniej kwatery nigdy nie jest łatwa. Sadownik musi uwzględnić nie tylko koszt zakupu drzewek, ale również przygotowanie pola, konstrukcję, nawadnianie i późniejsze prowadzenie młodego sadu.
Z drugiej strony utrzymywanie starych drzew o niskiej wydajności, podatnych na choroby i produkujących owoce o nierównej jakości również może generować straty.
Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji trzeba ocenić rzeczywistą produktywność starej kwatery, możliwości sprzedaży wybranej odmiany oraz przewidywane nakłady na nowe nasadzenia.
Jedno jest pewne: dzisiejsze sadownictwo wymaga znacznie większego kapitału niż samo kupienie drzewek i posadzenie ich w ziemi. Przy średniej obsadzie wynoszącej 3500 sztuk na hektar nawet zakup materiału szkółkarskiego oznacza wydatek sięgający kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Źródło: Agrobiznes TVP, materiał wyemitowany 13 listopada.
