Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiło odpowiedź na apel środowisk rolniczych dotyczący pilnych działań osłonowych wobec rosnących cen paliw i nawozów. Resort wskazuje na już wprowadzone mechanizmy wsparcia oraz zapowiada kolejne instrumenty finansowe.
Apel do rządu skierował 23 marca 2026 r. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, alarmując, że gwałtowny wzrost cen paliw – związany m.in. z napięciami na Bliskim Wschodzie – zagraża opłacalności produkcji rolnej. Jak wskazano w piśmie, wielu rolników nie jest w stanie sfinansować wiosennych prac polowych ani zakupu nawozów, co może skutkować spadkiem plonów .
W odpowiedzi z 27 kwietnia 2026 r. minister rolnictwa poinformował, że od początku roku zwiększono stawkę zwrotu podatku akcyzowego za olej napędowy wykorzystywany w produkcji rolnej do 1,48 zł za litr. Na ten cel w budżecie państwa zabezpieczono ponad 2 mld zł.
Określono również limity zwrotu dla gospodarstw:
- 162,80 zł na hektar użytków rolnych,
- 5,92 zł na każdą sztukę trzody chlewnej (średniorocznie),
- 59,20 zł na dużą jednostkę przeliczeniową bydła, owiec, kóz i koni .
Resort zapowiada także uproszczenie procedur ubiegania się o zwrot akcyzy. Trwają prace nad zmianą systemu składania wniosków, co ma ograniczyć biurokrację i przyspieszyć wypłaty dla producentów rolnych.
Tańsze paliwo dzięki decyzjom rządu
Ministerstwo zwraca uwagę, że część postulatów została już zrealizowana poprzez działania ogólnogospodarcze. Od 31 marca obowiązuje pakiet „Ceny Paliwa Niżej”, który obniżył VAT na paliwa z 23% do 8% oraz zmniejszył akcyzę do poziomu minimalnego w UE. W efekcie ceny benzyny spadły o 29 groszy na litr, a oleju napędowego o 28 groszy.
Wprowadzono również mechanizm ceny maksymalnej paliw, ustalanej na podstawie średnich cen hurtowych powiększonych o koszty operacyjne. Rozwiązania te mają jednak charakter tymczasowy.
Unia Europejska pracuje nad wsparciem rynku nawozów
W odpowiedzi podkreślono także działania na poziomie unijnym. Kryzys na rynku nawozów, wywołany m.in. zamknięciem Cieśniny Ormuz, skłonił Komisję Europejską do przygotowania programu „REsource EU”. Plan, który ma zostać przedstawiony w drugim kwartale 2026 r., zakłada m.in. poprawę dostępności nawozów, rozwój produkcji w UE oraz wsparcie dla technologii niskoemisyjnych .
Nowe instrumenty finansowe dla rolników
Równolegle trwają krajowe prace nad dodatkowymi formami pomocy. Rząd planuje uruchomienie nowego instrumentu finansowego, który będzie oferował preferencyjne kredyty obrotowe z gwarancją spłaty i dopłatami do odsetek. Środki mają pochodzić z funduszy uwolnionych w ramach PROW 2014–2020.
Start programu przewidziano na drugą połowę 2026 r., choć jego szczegóły będą znane dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego.
Ministerstwo poinformowało również o pracach nad tymczasowymi ramami energetycznymi w związku z kryzysem irańskim.
Rolnicy czekają na konkretne efekty
Choć rząd wskazuje na szereg podjętych działań, środowiska rolnicze podkreślają, że kluczowe będzie tempo ich wdrażania. W obliczu rosnących kosztów produkcji i niepewnej sytuacji geopolitycznej, wsparcie finansowe może okazać się decydujące dla utrzymania produkcji rolnej w najbliższych miesiącach.
