Sprzedaż środków ochrony roślin 2026 – co się zmienia? Przewodnik bez tabelek

Rok 2026 przynosi jedne z największych zmian w historii obrotu środkami ochrony roślin w Polsce. Nowe przepisy uderzają zarówno w rolników, jak i sklepy oraz dystrybutorów, a ich głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa ludzi, zwierząt i żywności oraz pełna kontrola nad obrotem szczególnie niebezpiecznymi substancjami.

Kiedy wchodzą zmiany?

Zmiany wchodzą w życie etapami. Najważniejsza część przepisów zacznie obowiązywać już 5 stycznia 2026 roku. Od tego momentu:

• obowiązuje całkowity zakaz sprzedaży fumigantów przez Internet,
• sprzedawca musi weryfikować uprawnienia kupującego,
• nie wolno wysyłać ŚOR do paczkomatów, skrzynek ani automatów,
• środki ochrony roślin nie mogą być sprzedawane w miejscach, gdzie znajduje się żywność lub pasze,
• przy fumigantach obowiązuje faktura i szczegółowa ewidencja.

Kolejny etap przypada na 6 marca 2026 roku – wtedy wchodzą w życie przepisy proceduralne oraz oficjalny wykaz substancji fumigacyjnych. Ostatecznie 30 marca 2027 roku kończy się okres przejściowy i system działa już w pełnym, docelowym kształcie.

Co to oznacza w praktyce dla rolnika?

Dla rolnika najważniejsza zmiana to koniec anonimowych zakupów. Od 2026 roku każdy profesjonalny użytkownik będzie musiał mieć aktualne dokumenty i dane gotowe do okazania przy zakupie.

Przede wszystkim trzeba sprawdzić ważność szkolenia. Zaświadczenie o ukończeniu kursu jest ważne maksymalnie 5 lat. Jeśli wygasa w 2026 roku, trzeba zapisać się na szkolenie odnowieniowe jeszcze przed upływem terminu.

Przy zakupach online sprzedawca będzie wymagał nie tylko imienia i nazwiska, ale również numeru zaświadczenia, daty jego ważności oraz nazwy jednostki szkolącej. Bez tych danych transakcja nie dojdzie do skutku.

Największa zmiana dotyczy jednak fumigantów. Preparaty do gazowania ziarna, silosów czy magazynów będzie można kupić wyłącznie stacjonarnie, na fakturę i po osobistej weryfikacji tożsamości.

Fumiganty – dlaczego zakaz sprzedaży online?

Fumiganty to środki generujące fosforowodór (PH₃) – jeden z najbardziej toksycznych gazów stosowanych w rolnictwie. Wdychanie niewielkiej ilości może prowadzić do ciężkiego zatrucia, a w skrajnych przypadkach do śmierci.

Dlatego ustawodawca wprowadził najostrzejsze możliwe ograniczenia. Od 2026 roku:

• nie można ich sprzedawać przez Internet, telefon ani platformy aukcyjne,
• zakup możliwy jest tylko osobiście,
• wymagane jest specjalne szkolenie fumigacyjne,
• nie ma możliwości zakupu przez pełnomocnika.

To oznacza, że nikt nie odbierze fumigantów „za Ciebie”.

Jakie dokumenty są wymagane przy zakupie ŚOR?

Przy zakupie środków ochrony roślin dla profesjonalistów potrzebne jest ważne zaświadczenie o szkoleniu w zakresie stosowania, doradztwa lub integrowanej produkcji roślin. Sprzedawca może również poprosić o dowód osobisty lub paszport, aby potwierdzić tożsamość.

Jeśli po odbiór wysyłana jest inna osoba, konieczne jest pisemne upoważnienie oraz kopia zaświadczenia właściciela uprawnień. Taki mechanizm obowiązuje jednak tylko przy standardowych ŚOR – nie dotyczy fumigantów.

Elektroniczny rejestr szkoleń – koniec „na słowo honoru”

Od 2026 roku działa centralny elektroniczny rejestr szkoleń. Każdy sprzedawca ma dostęp do bazy, w której widnieją:

• imię i nazwisko osoby przeszkolonej,
• numer zaświadczenia,
• termin jego ważności,
• jednostka szkoląca.

To oznacza, że nie wystarczy już powiedzieć, że „szkolenie było robione” – wszystko jest sprawdzane w systemie.

Kary – nawet 50 tysięcy złotych za jedno naruszenie

Nowe przepisy przewidują bardzo surowe sankcje. Brak faktury przy sprzedaży fumigantów, brak danych kupującego w sprzedaży online czy dostarczenie ŚOR do paczkomatu może skutkować karą od 1 000 do nawet 50 000 zł. W skrajnych przypadkach sprzedaż bez zezwolenia grozi karą sięgającą 200% wartości towaru.

Co muszą zrobić sklepy i dystrybutorzy?

Dla sprzedawców to prawdziwa rewolucja organizacyjna. Trzeba zaktualizować regulaminy sklepów internetowych, zablokować sprzedaż online fumigantów, wdrożyć procedury weryfikacji szkoleń i prowadzić szczegółową ewidencję klientów.

Dodatkowo środki ochrony roślin nie mogą być eksponowane w miejscach, gdzie znajduje się żywność lub pasze. Koniec z półką „obok nawozów i karmy”.

Najczęstsze pytania rolników

Czy sprzedawca może żądać dowodu osobistego?
Tak. Przy fumigantach musi, przy innych ŚOR może.

Czy szkolenie wygasające w 2026 roku wystarczy?
Nie. Jeśli uprawnienia wygasną, nie kupisz żadnych profesjonalnych środków.

Czy ewidencja zabiegów musi być już elektroniczna?
Jeszcze nie. Do końca 2026 roku można prowadzić ją na papierze, ale do 31 stycznia 2027 trzeba ją przenieść do systemu elektronicznego.

Podsumowanie – co naprawdę zmienia się od 2026 roku?

Rok 2026 kończy erę swobodnej sprzedaży środków ochrony roślin. Od teraz każdy zakup jest identyfikowany, weryfikowany i rejestrowany. Fumiganty stają się praktycznie „towarem kontrolowanym”, a brak dokumentów oznacza brak możliwości zakupu.

Dla rolnika oznacza to więcej formalności, ale też większe bezpieczeństwo pracy. Dla sklepów – konieczność pełnej zgodności z przepisami, bo jedna pomyłka może kosztować więcej niż roczny zysk ze sprzedaży.