Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski przedstawił w Sejmie informację dotyczącą realizacji programu „Aktywny Rolnik”. Projektowane zmiany mają na celu lepsze ukierunkowanie wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej na rolników, którzy faktycznie prowadzą działalność rolniczą i ponoszą koszty gospodarowania.
– O aktywnym rolniku mówimy już od dłuższego czasu, bo takie są oczekiwania polskich rolników – tych, którzy gospodarują i ponoszą koszty tego gospodarowania – podkreślił minister Stefan Krajewski.
Sprawiedliwszy podział dopłat
Minister wskazał, że celem projektowanych zmian jest uporządkowanie systemu dopłat i wyeliminowanie sytuacji, w których wsparcie trafia do osób nieprowadzących działalności rolniczej.
– Chcemy wyeliminować przypadki, w których dopłaty pobierają osoby, które faktycznie nie prowadzą działalności, a pieniądze powinny trafiać do czynnych rolników – zaznaczył.
Jednocześnie minister podkreślił, że projekt nie ma na celu wykluczania rolników, lecz sprawiedliwsze kierowanie środków publicznych. O to prosili rolnicy, tacy, którzy aktywnie prowadzą działalność rolniczą.
– Rolą tej ustawy nie jest eliminowanie kogokolwiek, kto prowadzi działalność. Chodzi o wyeliminowanie tych, którzy nie powinni otrzymywać dopłat – powiedział Stefan Krajewski.
Aktywny rolnik zgodnie z przepisami UE
Nowa definicja rolnika aktywnego zawodowo wynika z przepisów Unii Europejskiej i ma służyć lepszemu ukierunkowaniu wsparcia w ramach WPR na osoby, dla których działalność rolnicza stanowi realne źródło przychodów.
– Zgodnie z przepisami UE definicja rolnika aktywnego zawodowo ma ukierunkować wsparcie na rolników prowadzących działalność rolniczą co najmniej na minimalnym poziomie – wyjaśnił minister.
Projektowane rozwiązania są odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez rolników i organizacje rolnicze oraz były przedmiotem szerokich konsultacji prowadzonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na początku 2025 r.
Zasady weryfikacji aktywności rolniczej
Weryfikacja aktywności rolniczej będzie odbywać się – co do zasady – na podstawie minimalnych kosztów bezpośrednich ponoszonych na działalność rolniczą lub przychodów uzyskiwanych z tej działalności, przy czym rolnik będzie miał możliwość wyboru sposobu potwierdzenia prowadzenia działalności.
– Weryfikacja będzie opierać się na kosztach lub przychodach z działalności rolniczej, a rolnik będzie mógł wybrać sposób udowodnienia tej aktywności – zaznaczył minister.
Dokumentowanie prowadzenia działalności rolniczej obejmie okres od 1 czerwca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku do 31 maja roku złożenia wniosku. Szczegółowe progi zostaną określone w rozporządzeniu ministra.
Mniej biurokracji dla rolników
Projekt przewiduje rozwiązania ograniczające obciążenia administracyjne. Część rolników zostanie uznana za aktywnych zawodowo automatycznie, na podstawie kryteriów możliwych do sprawdzenia z urzędu.
– Zaproponowaliśmy kryteria, które pozwolą zwolnić część rolników z obowiązku dokumentowania działalności rolniczej – wskazał Stefan Krajewski.
Szacuje się, że w ten sposób automatycznie uznanych zostanie około 570 tys. rolników.
Rozwiązanie przejściowe na 2026 r.
Na 2026 r. przewidziano rozwiązanie przejściowe dla najmniejszych gospodarstw.
– W 2026 roku rolnicy, którzy w 2025 r. otrzymali płatności bezpośrednie w wysokości nieprzekraczającej 1125 euro, nie będą zobowiązani do dokumentowania kosztów ani przychodów – poinformował minister.
Według szacunków rozwiązanie to obejmie około 600 tys. gospodarstw.
Zakres obowiązywania zmian
Status rolnika aktywnego zawodowo będzie warunkiem przyznania płatności bezpośrednich oraz płatności ONW i będzie weryfikowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
– Prowadzenie działalności pozarolniczej nie wyklucza statusu aktywnego rolnika – podkreślił minister, zaznaczając, że nowe przepisy nie ingerują w strukturę własności gruntów ani w uprawnienia rolników w zakresie ubezpieczenia w KRUS.
Etap prac legislacyjnych
Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo został 30 grudnia przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu. 7 stycznia 2026 r. projekt trafił do I czytania w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Nowe przepisy mają obowiązywać od 15 marca 2026 r., czyli od pierwszego dnia składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności ONW za 2026 r.
