Nawożenie azotem w sadzie – kiedy i ile stosować, aby zwiększyć plon?
Azot to jeden z najważniejszych składników pokarmowych w sadownictwie. Wpływa na siłę wzrostu drzew, liczbę pąków kwiatowych oraz wielkość przyszłego plonu. Jednak jego stosowanie wymaga precyzji – zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża dawka azotu może obniżyć efektywność produkcji.
W tym artykule wyjaśniamy w prosty sposób:
-
kiedy nawozić drzewa azotem
-
jakie dawki stosować w sadach
-
jakie nawozy azotowe wybrać
-
dlaczego wiosenne nawożenie jest tak ważne.
Dlaczego azot jest tak ważny dla drzew owocowych?
Azot w glebie występuje w kilku formach i nie każda z nich jest od razu dostępna dla roślin. Wczesną wiosną gleba zawiera niewiele łatwo przyswajalnego azotu, ponieważ zimą część składnika zostaje wypłukana w głąb profilu glebowego.
Drzewa zaczynają pobierać azot dopiero wtedy, gdy temperatura gleby wzrośnie. Największe zapotrzebowanie na ten pierwiastek przypada na okres:
-
intensywnego wzrostu pędów
-
kwitnienia
-
zawiązywania owoców
-
tworzenia pąków kwiatowych na kolejny sezon.
Dlatego właśnie wiosenne nawożenie azotowe jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju sadu.
Kiedy najlepiej nawozić sad azotem?
Najlepszym momentem na zastosowanie nawozów azotowych jest okres kilka tygodni przed kwitnieniem drzew. Dzięki temu składnik zdąży się rozpuścić w glebie i będzie dostępny dla korzeni w momencie największego zapotrzebowania roślin.
Jeżeli nawożenie zostanie wykonane zbyt późno, drzewa mogą nie wykorzystać w pełni azotu podczas kluczowych faz rozwoju.
W praktyce zaleca się:
-
stosowanie nawozów wolniej działających około 4–5 tygodni przed kwitnieniem,
-
gdy do kwitnienia pozostało mało czasu – lepiej użyć nawozów szybciej działających.
Po zakończeniu kwitnienia można rozważyć drugą dawkę azotu, szczególnie gdy zapowiada się wysoki plon.
Ile azotu stosować w sadzie?
Optymalna dawka zależy przede wszystkim od:
-
siły wzrostu drzew
-
liczby pąków kwiatowych
-
nawożenia jesiennego
-
spodziewanego plonu.
W sadach starszych niż dwa lata najczęściej stosuje się następujące orientacyjne dawki.
Sady o słabszym wzroście i dużej liczbie pąków kwiatowych
- około 40–50 kg czystego azotu na hektar, jeśli jesienią zastosowano nawożenie
- około 60–70 kg azotu na hektar, jeśli nie było nawożenia jesiennego.
Sady o umiarkowanym wzroście
-
około 40–50 kg azotu na hektar przed kwitnieniem.
Sady silnie rosnące z małą liczbą pąków
-
zazwyczaj wystarcza około 30–40 kg azotu na hektar.
W przypadku bardzo intensywnego wzrostu zaleca się ograniczyć nawożenie azotowe, aby nie pobudzać drzew do nadmiernego wzrostu kosztem owocowania.
Dlaczego warto dzielić dawkę azotu?
W polskich warunkach klimatycznych istnieje duże ryzyko wiosennych przymrozków. Z tego powodu wielu sadowników decyduje się na podział nawożenia azotowego na dwie części.
Strategia wygląda zazwyczaj tak:
-
Pierwsza dawka przed kwitnieniem – umiarkowana ilość nawozu.
-
Druga dawka po kwitnieniu lub po opadzie czerwcowym – dostosowana do przewidywanego plonu.
Dzięki temu łatwiej dopasować nawożenie do rzeczywistych warunków w sadzie.
Najczęściej stosowane nawozy azotowe w sadownictwie
Sadownicy mają do wyboru kilka popularnych nawozów azotowych.
Saletra amonowa
Zawiera około 32–34% azotu. Część składnika działa szybko, a część wolniej, dlatego jest to jeden z najczęściej wybieranych nawozów w sadach.
Saletrzak
Zawiera około 27% azotu oraz dodatkowo wapń i magnez. Rozpuszcza się nieco wolniej niż saletra amonowa, dlatego często stosuje się go kilka dni wcześniej.
Saletra wapniowa
Zawiera około 15,5% azotu w formie szybko dostępnej dla roślin. Działa bardzo szybko, dlatego bywa stosowana po kwitnieniu.
Mocznik
Bardzo skoncentrowany nawóz zawierający około 46% azotu. Składnik musi najpierw zostać przekształcony w glebie, dlatego działa wolniej.
Siarczan amonu
Zawiera około 21% azotu oraz siarkę. Często stosowany jest na glebach o wysokim pH, ponieważ lekko je zakwasza.
Czy nawozy NPK mogą zastąpić azot?
W sadach można również stosować nawozy wieloskładnikowe typu NPK. Należy jednak pamiętać, że:
-
azot w takich nawozach często działa wolniej,
-
skład proporcji NPK nie zawsze odpowiada potrzebom drzew.
W wielu sadach konieczne jest dodatkowe uzupełnienie potasu, szczególnie w przypadku niektórych odmian jabłoni i grusz.
Najważniejsze zasady nawożenia azotem w sadzie
Aby nawożenie było skuteczne, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:
-
dostosuj dawkę azotu do siły wzrostu drzew
-
unikaj zbyt wysokiego nawożenia w sadach silnie rosnących
-
stosuj nawozy kilka tygodni przed kwitnieniem
-
rozważ podział dawki na dwie części
-
oceniaj plon po opadzie czerwcowym i wtedy ewentualnie koryguj nawożenie.
✔ Dobrze zaplanowane nawożenie azotowe to jeden z kluczowych elementów wysokiej produkcji owoców. Odpowiednia dawka w odpowiednim momencie pozwala poprawić zawiązywanie owoców, zwiększyć ich wielkość oraz zapewnić dobre przygotowanie drzew do kolejnego sezonu.
