Podczas tegorocznej Konferencji Ochrony Roślin Sadowniczych 2026 dr Małgorzata Sekrecka przedstawiła szczegółowe zmiany w rejestrze środków ochrony roślin, które będą obowiązywać producentów w nadchodzącym sezonie. Wystąpienie koncentrowało się na wycofanych substancjach, ograniczeniach w stosowaniu, zmianach w etykietach oraz nowych preparatach dopuszczonych do użycia.
Wycofane substancje i produkty
Sezon 2026 przynosi istotne usunięcia z rejestru zoocydów stosowanych w sadownictwie. Z użycia w uprawach sadowniczych wycofano produkty oparte m.in. na:
- spirotetramacie,
- spinetoramie,
- wybranych diamidach (np. chlorantraniliprolowych analogach),
- wodorowęglanie potasu,
- jednej formulacji bioinsektycydu,
- jednym pyretroidzie zawierającym cypermetrynę.
Dla części preparatów pozostawiono okresy przejściowe umożliwiające zużycie zapasów. W wielu przypadkach terminy te upływają już pod koniec lutego lub w połowie marca 2026 roku.
Ograniczenia czasowe i możliwe przedłużenia
Znaczna grupa środków posiada określone daty graniczne stosowania:
- produkty na bazie spinosadu – termin zużycia zapasów w połowie marca (część może uzyskać przedłużenie),
- preparaty z abamektyną – możliwość stosowania do końca kwietnia, przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu zakresu użycia,
- wybrane środki z acetamiprydem – również z terminem do końca kwietnia.
Jednocześnie część popularnych preparatów (np. zawierających chlorantraniliprol) może być stosowana przez cały sezon wegetacyjny — jednak, jak podkreślono, sytuacja może się zmieniać wraz z ewentualnymi wnioskami o przedłużenie rejestracji.
Zmiany w etykietach — szczególnie dla acetamiprydu
Duże modyfikacje wynikają z obniżenia dopuszczalnych poziomów pozostałości (MRL) dla acetamiprydu. W efekcie:
- usunięto możliwość stosowania niektórych preparatów w porzeczkach (czarnej, czerwonej, białej), leszczynie, borówce wysokiej i agreście,
- ograniczono stosowanie przeciw mszycom i owocówce jabłkóweczce w jabłoniach,
- wykreślono zastosowanie przeciw wybranym mszycom w gruszy.
Dodatkowo:
- obniżono maksymalne dawki w niektórych uprawach (np. w winorośli),
- wydłużono okres karencji w jabłoniach przy zwalczaniu owocówki jabłkóweczki z 14 do 28 dni.
Rozszerzenia zastosowań wybranych środków
Niektóre preparaty zyskały nowe możliwości stosowania:
- aficydy z flonikamidem — zwalczanie mszyc na czereśni,
- akarycydy z milbemyktyną — nowe zastosowania w roślinach jagodowych,
- preparat Verimark (cyjanotraniliprol) — zwalczanie opuchlaka truskawkowca w truskawce,
- dwa środki z deltametryną — rozszerzenie w walce z przędziorkiem porzeczkowcem.
Pojawił się także bioinsektycyd z nowym szczepem bakterii Bacillus thuringiensis.
Nowe produkty w wykazie
W 2026 roku do rejestru dodano kilka nowych preparatów handlowych, jednak — co istotne — żaden nie zawiera całkowicie nowej substancji czynnej. Nowości obejmują m.in.:
- środki oparte na znanych substancjach w nowych formulacjach,
- preparaty dwuskładnikowe (np. Siwanto Energy, Vanto Duo) do zwalczania szkodnika winorośli przenoszącego choroby fitoplazmatyczne,
- nowe pyretroidy,
- bioinsektycydy z wirusem owocówki jabłkóweczki (różne szczepy),
- produkt biotechniczny z olejkiem pomarańczowym,
- środek na bazie fosforku glinu,
- moluskocyd oraz repelent z tłuszczem owczym.
Ułatwienia dla producentów i zmiany w programie
W tegorocznym programie ochrony:
- środki biologiczne zostały wyraźnie wyodrębnione, co ma pomóc producentom korzystającym z ekoschematów i integrowanej produkcji,
- pogrupowano preparaty według przynależności chemicznej, aby ułatwić rotację substancji i zapobiegać odporności szkodników.
Jednocześnie usunięto informacje o środkach zalecanych do integrowanej produkcji — trwają prace nad aktualizacją kryteriów kwalifikacji.
Wnioski dla sadowników
Sezon 2026 będzie wymagał od producentów szczególnej uwagi i bieżącego śledzenia zmian w rejestrze. Kluczowe znaczenie mają:
- szybkie wykorzystanie zapasów wycofywanych preparatów,
- dokładna analiza etykiet,
- dostosowanie programów ochrony do nowych ograniczeń,
- większe znaczenie metod biologicznych i integrowanych.
Zmiany te wpisują się w szerszy trend zaostrzania regulacji dotyczących pozostałości środków ochrony roślin oraz promowania bardziej zrównoważonych metod produkcji.
