Ponad 4 tys. wypadków w rolnictwie. KRUS rusza z filmową akcją „Moja Wizja Zero”

W pierwszym półroczu 2026 roku KRUS odnotował 4284 wypadki przy pracy rolniczej. Choć to o 3 proc. mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, statystyki nadal pokazują, że bezpieczeństwo w gospodarstwach rolnych pozostaje poważnym wyzwaniem. Niemal połowa wypadków zakończonych wypłatą jednorazowego odszkodowania była skutkiem upadków. KRUS chce przeciwdziałać takim zdarzeniom m.in. poprzez edukację dzieci i młodzieży. Jednym z narzędzi jest konkurs filmowy „Moja Wizja Zero”. Na zgłoszenia organizatorzy czekają do 30 września 2026 roku.

Wypadki w gospodarstwach rolnych nadal są problemem

Rolnictwo należy do branż, w których bezpieczeństwo pracy wymaga szczególnej uwagi. W gospodarstwie zagrożenie może pojawić się zarówno podczas obsługi maszyn, jak i przy pracy ze zwierzętami czy wykonywaniu obowiązków na wysokości.

Dane KRUS pokazują, że skala problemu wciąż jest znacząca. Od stycznia do czerwca 2026 roku odnotowano 4284 zdarzenia wypadkowe związane z pracą rolniczą. To mniej niż rok wcześniej, ale w dalszym ciągu tysiące rolników każdego roku doznają wypadków podczas wykonywania swoich obowiązków.

Szczególnie dużą grupę stanowią upadki. W pierwszym półroczu 2026 roku odpowiadały one za 49,2 proc. wypadków zakończonych przyznaniem jednorazowego odszkodowania.

– Niestety nadal bolączką naszych gospodarstw rolnych jest praca z maszynami, obsługa zwierząt i praca na wysokości. Bardzo ważną kwestią są upadki. Nadal stanowią one ponad połowę wszystkich niepożądanych zdarzeń, których chcielibyśmy uniknąć w gospodarstwach rolnych – mówi Tomasz Ślusarczyk, prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Jak dodaje, na bezpieczeństwo rolników wpływa nie tylko sposób wykonywania pracy, ale także organizacja dnia.

– Bardzo ważną sprawą jest to, żeby rolnicy zachowywali właściwą równowagę pomiędzy pracą a wypoczynkiem. Niezwykle istotne jest nawadnianie się w czasie pracy, podczas upałów. To są najważniejsze czynniki, które każdy odpowiedzialny gospodarz powinien brać pod uwagę – podkreśla prezes KRUS.

Dzieci na wsi coraz lepiej chronione

W ostatnich latach zmieniło się również podejście do bezpieczeństwa dzieci w gospodarstwach rolnych. Jak podkreślają organizatorzy działań prewencyjnych, najmłodsi nie powinni być traktowani jako uczestnicy prac gospodarskich.

KRUS prowadzi wykaz prac, których nie można powierzać dzieciom poniżej 16. roku życia. Na liście znajdują się m.in. kierowanie ciągnikami rolniczymi, obsługiwanie maszyn rolniczych czy przebywanie w strefie ich pracy.

– To już jest bardzo dobry standard, który został wprowadzony w naszych gospodarstwach rolnych. Cieszę się, że nie traktujemy już ich jak placu zabaw, ale jako miejsce pracy z zasadami jak każde inne – mówi Tomasz Ślusarczyk.

Prezes KRUS zwraca uwagę, że coraz częściej również przestrzeń przeznaczona dla dzieci jest odpowiednio organizowana.

– W dzisiejszych gospodarstwach bardzo dba się o zasady bezpieczeństwa, zwłaszcza dzieci. Przykładowo ich miejsca zabaw są specjalnie oddzielone od stref, w których wykonuje się prace – dodaje.

Edukacja ma ograniczać liczbę wypadków

Jednym z najważniejszych elementów działań prewencyjnych jest edukacja. KRUS organizuje konkursy i akcje skierowane do dzieci oraz młodzieży, aby zasady bezpiecznego zachowania poznawały już na etapie nauki.

Daniel Zahorenko, prezes zarządu AGRO Ubezpieczeń, podkreśla, że efekty takich działań są widoczne.

– Poziom bezpieczeństwa dzieci i młodzieży na wsi z każdym rokiem jest coraz lepszy i poprawia się na skutek prewencyjnych działań edukacyjnych organizowanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, przez AGRO Ubezpieczenia – firmę, która współpracuje z KRUS w tych przedsięwzięciach od lat, a także przy okazji działań Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników i wszystkich innych instytucji okołorolnych zapraszanych do współpracy – mówi.

Według niego wiedza zdobywana przez najmłodszych może przekładać się także na zachowania całych rodzin.

– Im więcej dzieci wiedzą o zagrożeniach, tym mniej wypadków z ich udziałem. Ponadto „Czego Jaś się nie nauczył, tego Jan nie będzie umiał”. Dlatego kładziemy nacisk na edukację – czy przez zabawę, czy przez udział w konkursach merytorycznych, w których dzieci mogą sprawdzić swoją wiedzę. To na co dzień poprawia bezpieczeństwo na wsi – dodaje Zahorenko.

KRUS chce przy tym, aby młodzi ludzie nie tylko sami stosowali zasady bezpieczeństwa, ale również zwracali na nie uwagę dorosłym.

– Chcielibyśmy jako Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, aby młodzi ludzie stali się naszymi ambasadorami bezpieczeństwa w swoich środowiskach, w rodzinach czy wśród znajomych. Chcielibyśmy, żeby to oni dawali pozytywny przykład starszemu pokoleniu, które być może czasami nieco bardziej liberalnie podchodzi do zagadnień związanych z bezpieczeństwem – mówi Tomasz Ślusarczyk.

„Moja Wizja Zero”. Młodzi mają nakręcić film o bezpieczeństwie

Właśnie z myślą o młodzieży KRUS organizuje kolejną edycję konkursu filmowego „Moja Wizja Zero”. To inicjatywa skierowana przede wszystkim do młodych osób z terenów wiejskich, a także uczniów i studentów szkół o profilu rolniczym.

Konkurs jest częścią strategii prewencji „Wizja Zero” dotyczącej bezpieczeństwa pracy, realizowanej w ramach działań Międzynarodowego Stowarzyszenia Zabezpieczenia Społecznego (ISSA). KRUS należy do tej organizacji od 1991 roku.

Tomasz Ślusarczyk zwraca uwagę, że konkurs pozwala dotrzeć z tematyką bezpieczeństwa do grupy, którą trudno zainteresować tradycyjnymi materiałami edukacyjnymi.

– „Moja Wizja Zero” wdrażana przy udziale ISSA przyczyniła się do zwiększenia zainteresowania tematyką ubezpieczeń i zarządzania ryzykiem w rolnictwie wśród uczniów szkół ponadpodstawowych. To powoduje, że wypełniliśmy pewną lukę w kształtowaniu świadomości ubezpieczeniowej wśród nieco starszych dzieci – mówi.

Jak podkreśla, młodzi uczestnicy konkursu często wykorzystują nowe formy przekazu i pokazują temat bezpieczeństwa w sposób odbiegający od stereotypowego obrazu wsi.

– Przedsięwzięcie to od kilku lat bardzo dobrze się rozwija. Konkurs „Moja Wizja Zero” jest wydarzeniem, które przyciąga kreatywną młodzież – młodych ludzi ze wsi i środowisk wiejskich, którzy swoją aktywnością i pomysłowością przełamują stereotypy dotyczące młodzieży wiejskiej. Okazuje się, że ta młodzież potrafi tworzyć świetne materiały filmowe i internetowe – dodaje prezes KRUS.

Film może trwać maksymalnie dwie minuty

Zasady konkursu są stosunkowo proste. Uczestnicy mają przygotować krótki film promujący bezpieczną pracę w gospodarstwie rolnym. Materiał powinien nawiązywać do idei „Wizji Zero”, której podstawą są trzy filary: bezpieczeństwo, zdrowie i dobrostan.

Organizatorzy odwołują się również do siedmiu Złotych Zasad „Wizji Zero”:

1. Przejmij inicjatywę i zaangażuj się.
2. Zidentyfikuj zagrożenia i kontroluj ryzyko.
3. Zdefiniuj cele i stwórz program działania.
4. Zapewnij zdrowy i bezpieczny system pracy.
5. Zadbaj o bezpieczne maszyny, narzędzia i stanowisko pracy.
6. Poszerzaj wiedzę dotyczącą bezpieczeństwa w gospodarstwie.
7. Dawaj dobry przykład i motywuj innych.

W konkursie mogą uczestniczyć osoby w wieku od 13 do 21 lat. Film powinien mieć od 30 sekund do 2 minut i może zostać nagrany dowolną techniką.

– Wystarczy nagrać film od 30 sekund do 2 minut dowolną techniką. Najczęściej młodzież nagrywa filmy za pośrednictwem telefonu – mówi Elżbieta Oppenauer, rzecznik prasowy KRUS.

Jest jednak ważne ograniczenie. Organizatorzy oczekują własnych pomysłów uczestników.

– Oczywiście zwracamy uwagę, by nie wykorzystywać materiałów stockowych, sztucznej inteligencji, by to była ich inwencja twórcza – zaznacza Oppenauer.

Filmy mają żyć także po konkursie

Organizatorzy przekonują, że przygotowane przez młodzież materiały nie kończą swojego życia w momencie ogłoszenia wyników. Najciekawsze filmy mogą być później wykorzystywane podczas działań związanych z edukacją i prewencją w rolnictwie.

– Nasz konkurs to świetna lekcja dotycząca bezpieczeństwa. Młodzi ludzie najczęściej bazują na obrazkach, taki przekaz dociera znacznie szybciej i skuteczniej niż komunikat czy jakiś artykuł – mówi Elżbieta Oppenauer.

Rzecznik KRUS podkreśla również, że organizatorzy chcą wracać do prac konkursowych podczas kolejnych działań edukacyjnych.

– Filmy uczestników nie trafiają do szuflady. Pamiętamy o nich. Staramy się je wykorzystać przy różnych działaniach prewencyjnych, aby stale i na bieżąco przypominać rolnikom, jakie zasady są ważne i jakie powinni zachować podczas swojej pracy w gospodarstwie – dodaje.

Do kiedy można zgłosić film?

Zgłoszenia do konkursu „Moja Wizja Zero” można przesyłać do 30 września 2026 roku. Konkurs odbywa się pod Patronatem Honorowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Organizatorem jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W przedsięwzięciu uczestniczą również Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, AGRO Ubezpieczenia – Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz Państwowa Inspekcja Pracy – Główny Inspektorat Pracy.

Dla organizatorów konkurs jest nie tylko sposobem na zainteresowanie młodzieży tematyką bezpieczeństwa. Chodzi także o to, by zasady poznane podczas przygotowywania filmu zostały z uczestnikami na dłużej – i znalazły zastosowanie w codziennym życiu gospodarstw rolnych.