Płatności ekologiczne do zmiany. Ministerstwo upraszcza zasady i łagodzi system kar

Rolnicy ekologiczni mogą liczyć na istotne ułatwienia. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt rozporządzenia zmieniającego zasady przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach interwencji „Rolnictwo ekologiczne” w Planie Strategicznym WPR 2023–2027. Proponowane regulacje mają uprościć procedury, ograniczyć koszty oraz zmniejszyć ryzyko nadmiernych sankcji.

Koniec obowiązkowych planów działalności ekologicznej

Jedną z kluczowych zmian jest zniesienie obowiązku posiadania planu działalności ekologicznej dla rolników realizujących 5-letnie zobowiązania ekologiczne. Dotychczas dokument ten musiał być sporządzany odpłatnie przez doradców ze specjalizacją rolnośrodowiskową lub ekologiczną, co generowało dodatkowe koszty i formalności.

Jak podkreśla resort, rezygnacja z tego wymogu ma:

• uprościć procedury administracyjne,
• zmniejszyć obciążenia biurokratyczne,
• ograniczyć koszty ponoszone przez gospodarstwa ekologiczne.

Jednocześnie rolnicy nadal będą mogli korzystać z publicznego systemu doradztwa rolniczego, który zapewnia wsparcie merytoryczne w zakresie produkcji ekologicznej.

Co z planami sporządzonymi w 2025 roku?

Projekt rozporządzenia porządkuje również kwestię planów działalności ekologicznej sporządzonych, podpisanych lub zmienionych w 2025 roku. Wprowadzono przepisy przejściowe, które umożliwią Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznanie takich dokumentów, nawet jeśli zostały przygotowane przez osoby nieujęte jeszcze formalnie na liście doradców.

Warunkiem będzie posiadanie przez te osoby odpowiedniej wiedzy i doświadczenia w zakresie doradzania przy realizacji zobowiązań ekologicznych. To ważna informacja dla rolników, którzy już ponieśli koszty sporządzenia planów w 2025 r.

Zmiany w systemie kar – mniej ryzyka dla rolników

Projekt wprowadza długo oczekiwane zmiany w systemie kar w rolnictwie ekologicznym, w tym tzw. kar wstecznych. Ministerstwo wskazuje, że obecne przepisy mogą prowadzić do sytuacji, w której rolnik jest karany kilkukrotnie za to samo uchybienie, a łączna wysokość sankcji staje się nieproporcjonalna do przewinienia.

Nowe regulacje zakładają, że:

• suma kar za jedno uchybienie nie będzie mogła przekroczyć wysokości przyznanych płatności ekologicznych.

To istotna zmiana, która realnie ograniczy ryzyko nadmiernego karania gospodarstw ekologicznych.

Korzystniejsze naliczanie kar za lata poprzednie

Kolejna propozycja dotyczy sposobu wyliczania kar odnoszących się do wcześniejszych lat realizacji zobowiązania, zwłaszcza gdy w kolejnych latach zmieniała się powierzchnia objęta pakietami ekologicznymi.

Resort proponuje, aby w takich przypadkach stosować rozwiązanie korzystniejsze dla rolnika, czyli:

• niższy procent kary,
• albo niższy współczynnik sankcji.

Zmiana ta ma szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy uchybienie dotyczy płatności przyznanych za lata wcześniejsze.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Zgodnie z projektem:

• nowe przepisy mają wejść w życie 15 marca 2026 r.
• konsultacje publiczne zaplanowano na luty 2026 r.

Oznacza to, że rolnicy ekologiczni powinni już teraz śledzić przebieg prac legislacyjnych, ponieważ zmiany będą miały bezpośredni wpływ na realizowane i planowane zobowiązania.

Autor: Joanna Stefańczyk, źródło: www.sodr.pl
Źródło projektu: RCL – legislacja.gov.pl