Rozmowy Ministra Stefana Krajewskiego z komisarzami KE. Wśród tematów spotkań finansowanie WPR i eksport jabłek
Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski spotkał się w Brukseli z komisarzami Unii Europejskiej. Rozmowy koncentrowały się na finansowaniu Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku oraz działaniach na rzecz zwiększania dostępu polskich produktów rolno-spożywczych do rynków państw trzecich, w tym rynku brazylijskiego.
– Wspólna Polityka Rolna to realne wsparcie dla gospodarstw rolnych: stabilność dochodów, inwestycje i rozwój obszarów wiejskich. Dlatego zabiegamy o jasne i przewidywalne zasady finansowania po 2027 roku oraz o rozwiązania, które wzmocnią konkurencyjność rolników w Unii Europejskiej – podkreślił minister Stefan Krajewski.
Finansowanie WPR po 2027 r.: jasne reguły i równa konkurencja
Podczas spotkania z komisarzem ds. budżetu i administracji publicznej oraz zwalczania nadużyć finansowych Piotrem Serafinem minister rozmawiał o projektowanych zasadach finansowania Wspólnej Polityki Rolnej (WPR).
Komisja Europejska zaproponowała dla Polski 24,6 mld euro na wsparcie dochodów rolników w ramach WPR w latach 2028–2034. Minister zwrócił uwagę, że kluczowe znaczenie mają nie tylko same kwoty, ale również sposób ich alokacji oraz wpływ nowych mechanizmów na realizację celów WPR i rozwój obszarów wiejskich.
W trakcie rozmów omówiono w szczególności dwa mechanizmy proponowane w projektowanych ramach finansowych UE:
• „rural target” – mechanizm zakładający obowiązek przeznaczenia określonej części środków Planu Partnerstwa na działania ukierunkowane na rozwój obszarów wiejskich, w tym wsparcie gospodarstw rolnych,
• „elastyczności” – instrument umożliwiający wcześniejsze uruchomienie części dostępnych środków w odpowiedzi na potrzeby państw członkowskich na rzecz rolnictwa i społeczności wiejskich.
– Potrzebujemy jednoznacznych zasad dotyczących wykorzystania tych instrumentów. Dla rolników i samorządów kluczowa jest przewidywalność – czy środki z z tych mechanizmów mogą być przeznaczone wyłącznie na cele WPR, czy także na inne działania rozwojowe – zaznaczył minister Stefan Krajewski.
Minister podniósł również kwestię współfinansowania krajowego, czyli udziału środków krajowych w realizacji programów unijnych. Polska wskazała, że brak górnych limitów współfinansowania może prowadzić do nierównych warunków konkurencji na jednolitym rynku, ponieważ państwa o większych możliwościach budżetowych mogłyby oferować znacznie wyższe wsparcie krajowe.
– Jednolity rynek wymaga takich samych zasad. Zbyt duże różnice w poziomie dofinansowania krajowego mogą zakłócać konkurencję między rolnikami w poszczególnych państwach członkowskich – podkreślił minister.
Brazylia: przyspieszyć procedurę dla polskich jabłek
Drugie spotkanie – z komisarzem ds. rolnictwa i żywności Christophem Hansenem – dotyczyło m.in. dostępu do rynków państw trzecich. Minister wskazał na znaczenie rynku brazylijskiego oraz potrzebę intensyfikacji działań na rzecz dopuszczenia polskich jabłek.
Polska odnotowuje istotny deficyt w handlu rolno-spożywczym z Brazylią: -1,2 mld euro w 2023 r., 992,9 mln euro w 2024 r. oraz -996,1 mln euro w okresie I–XI 2025 r. Zwiększenie eksportu rolno-spożywczego do Brazylii jest jednym z działań mogących przyczynić się do stopniowego ograniczania tej nierównowagi.
– Otwarcie rynku brazylijskiego dla polskich jabłek to realna szansa dla sadowników i ważny krok w kierunku bardziej zrównoważonej wymiany handlowej. Liczymy na wsparcie Komisji Europejskiej w przyspieszeniu tej procedury – powiedział minister Stefan Krajewski.
W rozmowach przypomniano, że strona brazylijska zapowiadała zakończenie procedury oceny ryzyka fitosanitarnego (PRA) dla polskich jabłek, a Polska oczekuje jej finalizacji w 2026 roku. Jednocześnie branża sadownicza deklaruje gotowość do szybkiego uruchomienia eksportu po zamknięciu procedur.
Polska wskazała także na doświadczenie eksportowe: w 2025 roku wyeksportowano 5 585 ton jabłek do Kolumbii oraz 769 ton do Kostaryki, co potwierdza zdolność do spełniania wymogów fitosanitarnych na wymagających rynkach pozaunijnych.
WPR i przetwórstwo: znaczenie MŚP dla stabilności sektora
Minister poruszył również temat wsparcia dla przetwórstwa rolno-spożywczego, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw. Podkreślono, że sektor przetwórczy odgrywa kluczową rolę w stabilizacji dochodów rolników, budowaniu wartości dodanej oraz bezpieczeństwie łańcucha żywnościowego.
– Stabilne rolnictwo wymaga silnego zaplecza przetwórczego. Bez niego możliwości zbytu produktów rolnych są ograniczone. Przyszła WPR powinna wprost uwzględniać wsparcie dla przetwórstwa, zwłaszcza w segmencie MŚP – zaznaczył minister Stefan Krajewski.
Spotkania ministra Stefana Krajewskiego z unijnymi komisarzami stanowią element bieżącego dialogu dotyczącego przyszłych ram finansowych UE oraz kształtu Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku, w szczególności w kontekście zapewnienia stabilności dochodów gospodarstw rolnych oraz rozwoju eksportu polskich produktów rolno-spożywczych.
