Sejm RP przyjął dwie strategiczne ustawy dotyczące rolnictwa: ustawę o aktywnym rolniku oraz ustawę przedłużającą zakaz sprzedaży ziemi Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Nowe regulacje stanowią jeden z filarów polityki rządu w obszarze ochrony polskiej ziemi oraz wzmacniania pozycji rolników faktycznie prowadzących działalność rolniczą.
Jak podkreślił minister rolnictwa Stefan Krajewski, są to dwa kluczowe akty prawne, na których budowana ma być nowa siła polskiej wsi. Ustawy są efektem sześciu miesięcy intensywnych prac legislacyjnych resortu rolnictwa.
Ustawa „Aktywny Rolnik” – realne wsparcie dla gospodarujących
Nowa ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo odpowiada na wieloletnie postulaty środowisk rolniczych. Jej głównym celem jest skierowanie dopłat i wsparcia finansowego do tych rolników, którzy faktycznie ponoszą koszty i ryzyko produkcji rolnej.
Przyjęte przepisy ograniczą pobieranie dopłat przez właścicieli gruntów nieprowadzących działalności rolniczej oraz poprawią warunki funkcjonowania gospodarstw aktywnych zawodowo. Ma to bezpośrednio przełożyć się na stabilność produkcji rolnej i efektywniejsze wykorzystanie środków Wspólnej Polityki Rolnej.
Nowe rozwiązania nie wykluczają małych gospodarstw ani rolników łączących działalność rolniczą z pozarolniczą – podkreślił minister Krajewski.
Wejście ustawy w życie planowane jest na 15 marca 2026 r., wraz z rozpoczęciem naboru wniosków o płatności bezpośrednie i ONW za 2026 rok.
Kluczowe rozwiązania ustawy „Aktywny Rolnik”
Najważniejsze zapisy nowych przepisów to:
- nowe, obiektywne kryteria weryfikacji aktywności rolniczej, oparte na kosztach lub przychodach z produkcji;
- możliwość wyboru przez rolnika sposobu dokumentowania prowadzenia działalności;
- automatyczne uznanie za aktywnych m.in. spółdzielni rolniczych, grup producentów, rolników utrzymujących zwierzęta oraz beneficjentów wybranych płatności i ekoschematów;
- uwzględnienie specyfiki wypasu kulturowego, istotnego szczególnie w terenach górskich;
- utworzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR;
- rozwiązania przejściowe na 2026 r. dla małych gospodarstw – automatyczne uznanie za aktywnych około 600 tys. gospodarstw.
Zakaz sprzedaży ziemi Skarbu Państwa przedłużony o 10 lat
Drugą z przyjętych ustaw jest ustawa o ochronie polskiego rolnictwa, która wydłuża zakaz sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa do 30 kwietnia 2036 r.. Sejm przyjął ją zdecydowaną większością głosów.
Obecnie obowiązujący zakaz wygasa 30 kwietnia 2026 r., dlatego nowe przepisy – po przejściu procedury senackiej – trafią do podpisu Prezydenta RP.
Minister Krajewski podkreślił, że dzierżawa pozostaje podstawową i preferowaną formą gospodarowania ziemią Skarbu Państwa, co pozwala rolnikom rozwijać produkcję bez ryzyka nadmiernego zadłużania się.
Co zmienia nowa ustawa o ochronie ziemi?
Przyjęte rozwiązania zapewniają:
- stabilność prowadzenia produkcji rolnej,
- ochronę polskiej ziemi przed spekulacją,
- zapobieganie wykupowi gruntów przez podmioty niezwiązane z rolnictwem,
- bezpieczeństwo gospodarstw rodzinnych.
Istotną zmianą jest również zwiększenie limitu powierzchni gruntów sprzedawanych bez zgody Ministra Rolnictwa z 2 ha do 5 ha. Ułatwi to KOWR rozdysponowanie niewielkich nieruchomości oraz sprzedaż gruntów zabudowanych obiektami wymagającymi kosztownych remontów.
Stabilność i ochrona polskiej ziemi
Z doświadczeń z lat 2016–2025 wynika, że wnioski dotyczące sprzedaży gruntów o powierzchni 2–5 ha stanowiły aż 35% wszystkich spraw, ale obejmowały jedynie 5% całkowitej sprzedawanej powierzchni. Nowe przepisy mają usprawnić procedury, nie naruszając interesów rolników rodzinnych.
Jak zaznaczył minister rolnictwa, przyjęte ustawy mają przywrócić rolnikom godność zawodową, zwiększyć opłacalność produkcji i zapewnić długofalową ochronę polskiej ziemi.
Źródło: gov.pl
