Premie dla młodych rolników: większy budżet, ale pieniądze zabrano z innych programów

Tegoroczny nabór na premie dla młodych rolników cieszył się znacznie większym zainteresowaniem niż rok wcześniej. Do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęło ponad 7,2 tys. wniosków, podczas gdy dostępny początkowo budżet wynosił 647,5 mln zł. Wnioskowana kwota sięgnęła niemal 1,9 mld zł.

Komitet Monitorujący Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027 zdecydował o zwiększeniu budżetu interwencji „Premie dla młodych rolników” o 165 mln euro. Dzięki temu wsparcie będzie mogło otrzymać około 2,7 tys. kolejnych gospodarzy.

Problem w tym, że dodatkowe środki nie pochodzą z nowej puli. Zostały przesunięte z trzech innych interwencji.

Ponad 210 mln euro brakowało do pełnego pokrycia wniosków

Jak wynika z uchwały nr 160 Komitetu Monitorującego, zapotrzebowanie wynikające ze złożonych wniosków przekroczyło dostępną wcześniej alokację o ponad 210 mln euro.

Zwiększenie budżetu o 165 mln euro nie wystarczy więc do objęcia pomocą wszystkich wnioskodawców, którzy znaleźli się na liście rankingowej. Po zwiększeniu puli pozostaje około 45 mln euro niedoboru.

Dodatkowe pieniądze przesunięto z trzech innych działań:

• inwestycji poprawiających dobrostan bydła i świń – 168 mln euro,
• rozwoju małych gospodarstw – 120,3 mln euro,
• inwestycji w OZE i poprawę efektywności energetycznej gospodarstw – 87 mln euro.

To właśnie ostatnie przesunięcie może zwrócić szczególną uwagę rolników. Nabór na inwestycje w odnawialne źródła energii rozpoczyna się bowiem już 5 października i potrwa do 3 listopada.

Mniej pieniędzy na OZE przed rozpoczęciem naboru

W ramach naboru na inwestycje w OZE i poprawę efektywności energetycznej gospodarstw rolnicy będą mogli ubiegać się m.in. o:

• do 1,5 mln zł na biogazownię rolniczą,
• do 200 tys. zł na mikroinstalację fotowoltaiczną wraz z magazynem energii,
• do 200 tys. zł na termomodernizację budynków gospodarskich.

Budżet tej interwencji został jednak pomniejszony o 87 mln euro na rzecz premii dla młodych rolników. Przesunięcie nastąpiło zaledwie kilka tygodni przed rozpoczęciem naboru.

Dwa razy więcej wniosków niż rok wcześniej

Zainteresowanie premiami wyraźnie wzrosło. Nabór trwał od 1 czerwca do 30 lipca, a liczba złożonych wniosków przekroczyła 7,2 tys. To około dwa razy więcej niż w poprzednim roku.

Dużą część zainteresowanych stanowią gospodarstwa prowadzące produkcję zwierzęcą. Sześć na dziesięć wniosków dotyczyło właśnie takich gospodarstw. Ma to znaczenie również ze względu na wysokość premii: młody rolnik prowadzący produkcję zwierzęcą może otrzymać 300 tys. zł, podczas gdy w przypadku produkcji roślinnej premia wynosi 200 tys. zł.

W tegorocznym naborze zwiększył się także udział kobiet. Rok wcześniej stanowiły one 18,4 proc. wnioskodawców, a w tym roku było ich już 21 proc.

O kolejności decydują punkty

Pierwotny budżet w wysokości 647,5 mln zł nie pozwalał na sfinansowanie wszystkich złożonych wniosków. Przy premii wynoszącej 300 tys. zł oznaczałby środki na niespełna 2,2 tys. gospodarstw. Przy stawce 200 tys. zł wystarczyłby natomiast na nieco ponad 3,2 tys. premii.

O tym, kto otrzyma wsparcie, decyduje punktacja i miejsce na liście rankingowej. Sama premia jest bezzwrotna, ale jej otrzymanie wiąże się z realizacją biznesplanu przedstawionego wraz z wnioskiem.

O wsparcie mogą ubiegać się osoby, które nie ukończyły 40. roku życia i rozpoczynają lub rozwijają działalność rolniczą zgodnie z warunkami interwencji.

Tegoroczny nabór pokazał, jak duże jest zapotrzebowanie na tego rodzaju pomoc. Resort rolnictwa zapowiada, że doświadczenia z obecnej perspektywy zostaną wykorzystane przy projektowaniu wsparcia dla młodych rolników na lata 2028–2034.

Źródło: MRiRW, ARiMR.