Oznakowanie CE na nawozie nie jest certyfikatem jakości. Sprawdź, co oznacza znak CE, jakie obowiązki ma producent oraz co podczas kontroli weryfikuje PIORiN.
Wybierając nawóz do sadu czy gospodarstwa, wielu producentów zwraca uwagę przede wszystkim na cenę. Tymczasem równie ważne – a często nawet ważniejsze – są informacje znajdujące się na etykiecie. Zawartość składników pokarmowych, ich forma, przeznaczenie produktu czy sposób stosowania mają bezpośredni wpływ na skuteczność nawożenia. Istotnym elementem jest również oznakowanie CE, które coraz częściej pojawia się na opakowaniach nawozów. Co ono oznacza i jaką rolę odgrywa w tym wszystkim PIORiN?
Oznakowanie CE nie jest certyfikatem jakości
Znak CE na produkcie nawozowym oznacza, że producent deklaruje zgodność produktu z wymaganiami określonymi w przepisach Unii Europejskiej, a konkretnie w rozporządzeniu (UE) 2019/1009. Dzięki temu nawóz może być legalnie oferowany na całym rynku unijnym bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń w poszczególnych krajach.
Warto jednak pamiętać, że oznakowanie CE nie jest urzędowym certyfikatem jakości ani potwierdzeniem, że produkt został wcześniej przebadany lub zatwierdzony przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Odpowiedzialność za zgodność produktu z wymaganiami spoczywa na producencie.
Przed wprowadzeniem nawozu do obrotu producent przygotowuje dokumentację techniczną, przeprowadza odpowiednią procedurę oceny zgodności, sporządza deklarację zgodności UE, a następnie umieszcza na produkcie oznakowanie CE.
Dlaczego deklarowany skład nawozu jest tak ważny?
Dla sadowników i rolników kluczowe znaczenie ma rzeczywista zawartość składników pokarmowych. To właśnie od niej zależy skuteczność nawożenia oraz możliwość prawidłowego zaplanowania dawek.
Jeżeli nawóz zawiera mniej składników niż deklaruje producent, rośliny mogą nie otrzymać odpowiedniej ilości składników odżywczych. W praktyce oznacza to niższą efektywność nawożenia, konieczność wykonywania dodatkowych zabiegów oraz wzrost kosztów produkcji.
Równie istotne jest bezpieczeństwo produktu. Nadmierna zawartość zanieczyszczeń lub niespełnienie określonych parametrów może negatywnie wpływać na glebę, wodę, jakość plonów, a w niektórych przypadkach również na zdrowie ludzi i zwierząt.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem nawozu?
Eksperci przypominają, że przed zakupem warto dokładnie przeczytać etykietę produktu. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- przeznaczenie nawozu i sposób stosowania,
- deklarowaną zawartość oraz formy składników pokarmowych,
- zalecane dawkowanie,
- dane producenta lub importera,
- oznaczenie partii produktu,
- informacje dotyczące bezpiecznego stosowania,
- instrukcję w języku polskim,
- oznakowanie CE – jeśli produkt jest oferowany jako produkt nawozowy UE.
Co kontroluje PIORiN?
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa sprawuje nadzór nad produktami nawozowymi UE znajdującymi się na rynku.
Podczas kontroli inspektorzy sprawdzają m.in.:
- legalność wprowadzenia produktu do obrotu,
- poprawność oznakowania,
- deklarację zgodności UE,
- dokumentację techniczną,
- zgodność produktu z wymaganiami odpowiedniej kategorii nawozowej.
Kontrole obejmują również pobieranie próbek do badań laboratoryjnych. Analizy pozwalają zweryfikować, czy rzeczywisty skład nawozu odpowiada deklaracjom producenta oraz czy nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń.
W zależności od rodzaju produktu laboratoria oznaczają zawartość składników pokarmowych, inne wymagane parametry, a w przypadku niektórych nawozów organicznych także obecność patogenów, takich jak Salmonella spp. czy bakterie Escherichia coli.
Każda różnica nie oznacza niezgodności
PIORiN podkreśla, że przepisy przewidują dopuszczalne tolerancje pomiędzy wynikiem badań laboratoryjnych a wartościami deklarowanymi na etykiecie. Wynik uznaje się za niezgodny dopiero wtedy, gdy przekracza określone prawem granice tolerancji lub nie spełnia minimalnych bądź maksymalnych wymagań przewidzianych dla danego produktu.
Co dzieje się, gdy wykryte zostaną nieprawidłowości?
Jeżeli kontrola wykaże niezgodność produktu z przepisami, PIORiN może wszcząć postępowanie administracyjne. W zależności od rodzaju naruszenia przedsiębiorca może zostać zobowiązany do:
- usunięcia niezgodności,
- wycofania produktu z obrotu,
- zaprzestania jego sprzedaży,
- odzyskania produktu od użytkowników,
- zniszczenia partii nawozu,
- poinformowania odbiorców o stwierdzonych nieprawidłowościach.
Zakres działań zależy od skali problemu oraz potencjalnego zagrożenia dla ludzi, zwierząt i środowiska.
Czy nawóz bez oznakowania CE jest nielegalny?
Nie. Brak oznakowania CE nie oznacza automatycznie, że produkt jest sprzedawany niezgodnie z prawem.
Na polskim rynku mogą być również oferowane nawozy dopuszczone do obrotu na podstawie przepisów krajowych, w tym posiadające pozwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Legalnie mogą być sprzedawane także produkty wprowadzone zgodnie z zasadą wzajemnego uznawania, jeśli zostały wcześniej dopuszczone do obrotu w innym państwie Unii Europejskiej lub w Republice Turcji i spełniają wymagania dotyczące ochrony zdrowia oraz środowiska.
W praktyce oznacza to, że o legalności nawozu decyduje nie sam znak CE, lecz podstawa prawna jego wprowadzenia do obrotu oraz zgodność z obowiązującymi przepisami.
Świadomy wybór nawozu to lepsza inwestycja
Dla sadowników i producentów owoców cena nie powinna być jedynym kryterium wyboru nawozu. Równie ważne są skład produktu, jego przeznaczenie, jakość deklarowanych składników oraz zgodność z obowiązującymi wymaganiami. Oznakowanie CE informuje o deklarowanej zgodności z przepisami UE, natomiast rzeczywistą zgodność produktu z deklaracjami producenta weryfikują kontrole prowadzone przez PIORiN. Dzięki temu użytkownicy mają większą pewność, że stosowane nawozy spełniają wymagane standardy jakości i bezpieczeństwa.
